Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын хөнгөлөлт эдлэх эрх болон татварын тайлан баталгаажуулах үйлдлийн хууль ёсны байдал. Татварын байцаагч нар татвар төлөгчийн зарим үйл ажиллагааг (хашаа барих, өвс хадах гэх мэт) татвараас чөлөөлөгдөх орлого гэж үзээгүй тул нөхөн ногдуулалтын акт гаргаж, татварын алба тайланг баталгаажуулсан байна. Татвар төлөгч эдгээр үйл ажиллагаа нь татвараас чөлөөлөгдөх төрлийн үйл ажиллагаанд хамаарах тул акт болон тайлан баталгаажуулсан үйлдлийг хүчингүй болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Суулгацыг арчлах, хашаа барих зэрэг үйл ажиллагаа нь эдийн засгийн салбарын ангиллын дагуу татвараас чөлөөлөгдөх орлогод хамаарах тул НӨАТ-ын хөнгөлөлт эдлэх эрхтэй, тиймээс татварын байцаагчийн акт нь хууль бус гэж үзэж байна.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татварын байцаагч нарын ногдуулсан төлбөр болон тайлан баталгаажуулсан үйлдэл нь хууль ёсны үндэслэлтэй, татварын алба тайлангийн техникийн болон арифметик алдааг хянах үүрэгтэй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх татвар төлөгчийн татварын хөнгөлөлт эдлэх эрх байгааг тогтоож, актыг хүчингүй болгосон ч тайлан баталгаажуулсан үйлдлийг хүчингүй болгох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь татвар төлөгчийн үйл ажиллагаа нь татвараас чөлөөлөгдөх орлогод хамаарах эсэх нь хууль тогтоомжийн дагуу тогтоогдсон тул хөнгөлөлт эдлэх эрх байгааг хүлээн зөвшөөрөх шаардлагатай байсан ч, татварын алба тайлангийн маягт, зааврын дагуу баталгаажуулсан эсэх, хавсралт бүрэн эсэхэд хяналт тавьдаг тул тайлан баталгаажуулсан үйлдлийг хүчингүй болгох үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Татвар төлөгчийн үйл ажиллагаа нь татвараас чөлөөлөгдөх орлогод хамаарах эсэхийг тодорхойлохдоо эдийн засгийн салбарын ангилал болон холбогдох дүрэм журмыг үндэслэн шийдвэрлэх ёстой байсан тул татварын хөнгөлөлт эдлэх эрх зүйн харилцааг тогтоосон (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль 22.5.6).
• Татварын алба нь тайлангийн материаллаг болон арифметик алдааг хянах, тайлангийн бүрдэл, маягтын дагуу байсныг шалгах үүрэгтэй тул тайлан баталгаажуулсан үйлдлийг хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй (Татварын ерөнхий хууль 30.1, 30.2).
• Татварын хөнгөлөлт эдлэх эрх нь татвар төлөгч татвараа хугацаанд төлсөн эсэхээс хамааралгүй, хууль тогтоомжид заасан нөхцөл хангасан тохиолдолд эдлэх эрхтэй (Татварын ерөнхий хууль 15.1).