Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Татварын хөнгөлөлт эдлэх боломжтой эсэх, тэр дундаа татвар төлөгч болон түүнтэй ажил гүйлгээ хийсэн этгээдүүдийг харилцан хамааралтай гэж үзэх эрх зүйн тайлбар маргаан үүсэв. Татвар төлөгч компани нь аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын 90 хувийн хөлгөлөлт эдлэх хүсэлт гаргасан боловч татварын алба тэдгээрийг харилцан хамааралтай этгээд гэж үзэн хөнгөлөлт олгохоос татгалзсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Компанийн хувьцаа эзэмшигч нь хоёр өөр компанид хувьцаа эзэмшдэг байх нь тухайн компаниудыг харилцан хамааралтай гэж үзэх үндэслэл болохгүй, мөн тэдгээр нь бие даасан үйл ажиллагаа эрхэлдэг тул татварын хөнгөлөлт үзүүлэх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Компанийн удирдлага/хувьцаа эзэмшигч нь нөгөө компанид 20-оос дээш хувийн хувьцаа эзэмшдэг тул харилцан хамааралтай этгээд гэж үзнэ, мөн тэдгээрийн орлогын нийлбэр нь хөнгөлөлт эдлэх хэмжээнд байгаа тул татгалзсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь нэхэмжлэгч болон түүнтэй ажил гүйлгээ хийсэн этгээд нь нэг иргэн хоёр компанид хувьцаа эзэмшдэг байсан тул харилцан хамааралтай гэж үзнэ (Татварын ерөнхий хууль 27.1, 27.1.3), мөн тэдгээрийн татварт ногдох орлогын нийлбэр нь хөнгөлөлт эдлэх боломжтой хэмжээнээс давсан баримттай байсан тул татварын хөнгөлөлт олгох үндэслэлгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хувьцаа, хувь оролцоо эсхүл саналын эрхийн 20 ба түүнээс доошгүй хувийг эзэмшдэг этгээд нь нөгөө этгээдийн хяналт, удирдлагын үйл ажиллагаанд нөлөөлөх боломжтой бол харилцан хамааралтай этгээд гэж үзнэ (Татварын ерөнхий хууль 27.1, 27.1.3).
• Татварын хөнгөлөлт эдлэх боломжийг тодорхойлохдоо тухайн татвар төлөгч болон түүнтэй ажил гүйлгээ хийсэн харилцан хамаарал бүхий этгээдийн орлогын нийлбэр дүнгээр тооцох ёстой (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль 22.3).
• Харилцан хамааралтай этгээд хоорондын ажил гүйлгээний үнийг бодит үнэ тодорхойлох зарчмын дагуу тохируулж, тайлагнах нь татвар төлөгчийн үүрэг юм (Татварын ерөнхий хууль 6.1.7).