Тогтоол №836·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ц.Батмөнх нь 55 насандаа шүүгчийн албан тушаалаас чөлөөлөгдсөн бөгөөд өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох хүсэлтээ Архангай аймгийн Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын хэлтэст гаргасан боловч 60 нас хүрээгүй тул тэтгэвэр тогтоох боломжгүй гэсэн хариу авчээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Ц.Батмөнх нь өндөр насны тэтгэвэр тогтоохгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгож, тэтгэвэр тогтоолгох, нөхөн гаргуулахыг шаардсан. Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 24.6-д 55 насанд хүрсэн шүүгч өөрөө хүсвэл тэтгэвэр тогтоолгож болно гэж заасныг үндэслэсэн.
- **Хариуцагч**: Архангай аймгийн Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын хэлтэс нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4.1-д 60 нас хүрсэн бол өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгон авах эрхтэй гэж заасан тул нэхэмжлэгч 60 нас хүрээгүй учир татгалзсан нь хуульд нийцнэ гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-02-01, **Дугаар**: 05
- **Шийдвэр**: Ц.Батмөнхийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 6.1, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4.1, 4.2, 4.3, 4.6.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-03-23, **Дугаар**: 221/МА2017/0230
- **Гомдлол гаргагч**: Ц.Батмөнх
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.
- **Үндэслэл**: Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 24.6.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-08, **Дугаар**: 221/МА2017/0230
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Архангай аймгийн Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын хэлтэс
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийн заалтыг буруу ойлгож хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсэгт нэмэлт оруулж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 24.6-д 55 насанд хүрсэн шүүгч өөрөө хүсвэл өндөр насны тэтгэврээ тогтоолгож болох эрхийг баталгаажуулсан.
- Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль нь процессийн шинжтэй хууль бөгөөд иргэний эрхийг дордуулсан хуулийн заалтыг хэрэглэхгүй.
- Тус хуулийн 4.3-т зарим онцгой тохиолдолд 20-иос доошгүй жил тэтгэврийн даатгалын шимтгэл төлсөн эрэгтэй 55 нас хүрсэн бол өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох эрхтэй гэж заасан нь нэхэмжлэгчийн эрхэд нийцнэ.
- Иймд, хариуцагч нэхэмжлэгчийн өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох эрхийг "хуульд дурдаагүй" гэх үндэслэлээр татгалзах бус, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4.3-ыг баримтлан тэтгэвэр тогтоон олгох боломжтой.
- Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсэгт Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 24.6-д Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4.3 дахь хэсгийг нэмж баримтлах нь зүйтэй.
ХуульTech