Тогтоол №3394·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Орхон аймгийн Засаг даргын 2006 оны 124 дүгээр захирамжаар "Б" ХХК-д 204 мкв газар эзэмшүүлэхээр тогтоосон бөгөөд уг газрыг нэхэмжлэгч Ж.Ө нь 2011 онд "Б" ХХК-аас худалдан авсан. Гэвч Засаг дарга газар шилжүүлсэн захирамж гаргаагүй, харин 2015 онд маргаан бүхий газрыг гуравдагч этгээд Т.С-д эзэмшүүлсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Ж.Ө нь Орхон аймгийн Засаг даргын 2021 оны А/576 дугаар захирамжийн Т.С-д олгосон газрын хэсгийг хүчингүй болгож, өөрт 204 мкв газар эзэмших эрхийг шилжүүлэхгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгох, шаардагдах захиргааны акт гаргахыг даалгах.
- **Хариуцагч**: Орхон аймгийн Засаг дарга нь Ж.Ө-өөс газар эзэмших хүсэлт гараагүй, "Б" ХХК-д олгосон 204 мкв газар эзэмших эрх хүчинтэй хэвээр байгаа, Т.С хуулийн дагуу хүсэлтээ гаргасан тул газрын эрхийг шилжүүлсэн гэж маргажээ.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-01-07, **Дугаар**: 119/ШШ2024/0005
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, 2021 оны А/576 дугаар захирамжийн Т.С-д холбогдох хэсгийг дахин шинэ акт гартал 3 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлсэн.
- **Үндэслэл**: Засаг даргын 2015 оны А/350 захирамжаар "СЭ" ХХК-д газар эзэмших эрх олгохдоо хамтран эзэмшигчдийг орхигдуулж, бусдын газар эзэмших эрхийг зөрчсөн; нэхэмжлэгч Ж.Ө нь өөрийн нэр дээр газар эзэмшихээр захиргааны байгууллагад хүсэлт гаргаагүй; "СЭ" ХХК-ийн газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ нь хамтран эзэмшигчдийн эрхийг зөрчсөн, Захиргааны ерөнхий хуулийн 24.1-д заасан бодит нөхцөл байдлыг тогтоохгүйгээр шийдвэр гаргасан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-02-26, **Дугаар**: 221/МА2025/0162
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн хүсэлт гаргаагүй гэх үндэслэлээр эс үйлдэхүй тогтоогдоогүй гэсэн атлаа захиргааны актыг түдгэлзүүлсэн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч Ж.Ө нь 204 мкв газрын эзэмших эрхийг шилжүүлэн авах асуудлаар аймгийн Засаг даргад хандан өргөдөл, хүсэлт гаргаж байгаагүй; Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.4-т зааснаар эс үйлдэхүй хууль бус болохыг тогтоохын тулд маргаан бүхий шийдвэр, үйл ажиллагаа хууль бус болохыг тогтоосон байх ёстой; Газрын тухай хуулийн 27.1, 27.3, 27.4-т зааснаар нэхэмжлэгчид газар эзэмшүүлэх шийдвэр гараагүй байхад анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн эзэмшлийн газартай давхцуулж газар олгосон гэж дүгнэн захирамжийг түдгэлзүүлсэн нь үндэслэлгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-05-12, **Дугаар**: 221
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Захиргааны акт нь нэхэмжлэгчийн эрх, ашиг сонирхлыг зөрчиж байгаа тул шүүхүүд маргаан бүхий захиргааны актуудын хуульд нийцсэн эсэх талаар дүгнэлт хийгээгүй нь буруу.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Орхон аймгийн Засаг даргын 2006 оны 124 дүгээр захирамжаар "Б" ХХК-д "дундаа хамтран эзэмших ногдол газар 60 мкв, дундаа хэсгээр эзэмшиж буй газар 144 мкв, нийт эзэмшил газрын дүн 204 мкв" газар эзэмшүүлэхээр тогтоосон нь хүчин төгөлдөр байна.
- Хариуцагч нь уг захирамжийг хүчингүй болгоогүй, газрын мэдээллийн санд бүртгэл хийгээгүй, газрыг бодитоор хэн эзэмшиж байгааг шалгаж тогтоогоогүй атлаа Газрын тухай хуулийн 31.3-т заасныг зөрчиж, уг газрыг гуравдагч этгээдэд эзэмшүүлсэн нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн.
- Нэхэмжлэгч нь "Б" ХХК-иас газрыг шилжүүлэн авсны дараа захиргааны байгууллагад хандсан боловч хариуцагч нь Газрын тухай хуулийн 32.4, 32.5-д заасан үүргээ зохих ёсоор хэрэгжүүлээгүй, хүсэлтийг бүртгэж, үндэслэл бүхий хариу өгөөгүй нь буруутай эс үйлдэхүй.
- Нэхэмжлэгчийн маргаж буй 204 мкв газраас 2006 оны захирамжид заасан "дундаа хэсгээр эзэмших эрхтэй" 144 мкв газрын хэмжээгээр нэхэмжлэлийг хангах нь зүйтэй.
- Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийг газар эзэмших эрхийн гэрээ, гэрчилгээгүй гэж дүгнэсэн нь хэрэгт авагдсан баримт, хариуцагчийн тайлбарт нийцээгүй.
- Анхан шатны шүүх маргаан бүхий захиргааны актыг түдгэлзүүлсэн нь буруу, учир нь 2006 оны Засаг даргын захирамжаар газрын дундаа хэсгээр эзэмших хэмжээг тодорхой заасан тул шүүхийн шинжлэн судлах хүрээнээс хэтрээгүй.
- Гуравдагч этгээд нь Газрын тухай хуулийн 38.2-т зааснаар газар эзэмших эрхийг шилжүүлэн авахдаа өмнөх эзэмшигчээс холбогдох мэдээллийг тодруулах, нэхэмжлэгч газрыг бодитоор эзэмшиж, төлбөр төлж байсан үйл баримтыг мэдсэн байх боломжтой байсан.
- "СЭ" ХХК-ийн 2015 оны албан бичгийг нэхэмжлэгч мэдсэн, гардуулсан баримт байхгүй, гуравдагч этгээд нь нэхэмжлэгчид газрыг ашиглуулж, төлбөр авч байсан үйлдлээ зогсоогоогүй тул гуравдагч этгээдийн тайлбарыг хангах үндэслэлгүй.
- Шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхдээ захиргааны байгууллага нь 144 мкв газрын байршлыг тодорхой болгож, цэг тэмдэгжүүлж, газар эзэмшүүлсэн шийдвэр гаргаж, гуравдагч этгээдийн эзэмшил газрын хэмжээг 144 мкв-ээр багасгаж, холбогдох мэдээллийн санд бүртгэж баталгаажуулна.
ХуульTech