Тогтоол №737·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: М.Мэндбаяр нь Баянзүрх дүүргийн Иргэдийн төлөөлөгчийн хурлын сонгуульд нэр дэвшиж, санал хураалтын дүнгээр 2 дугаарт жагссан боловч Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хороо түүнийг Сонгуулийн тухай хуулийн 70.1.1, 70.5.16-д заасныг зөрчсөн гэх үндэслэлээр нэр дэвшигчийн жагсаалтаас хассан.
- **Нэхэмжлэгч**: Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хорооны 2016 оны 10 дугаар сарын 24-ний өдрийн 57 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгож, өөрийг нь орон нутгийн хурлын төлөөлөгчөөр сонгогдсон нэр дэвшигчдийн нэрсийн жагсаалт болон тэдгээрийн бүрэн эрхийг нь хүлээн зөвшөөрөх тухай шийдвэрийн төсөлд оруулахыг даалгах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эсэргүүцэж, М.Мэндбаяр нь Сонгуулийн тухай хуулийг зөрчсөн нь тогтоогдсон тул нэр дэвшигчийн жагсаалтаас хасах шийдвэр хууль ёсны.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2016-11-28, **Дугаар**: 970
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хорооны 57 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгож, М.Мэндбаярыг орон нутгийн хурлын төлөөлөгчөөр сонгогдсон нэрсийн жагсаалтад оруулахыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Сонгуулийн тухай хуулийн 3.1.7, 70.1.1, 70.5.16, 117.1, 159.2, 159.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-01-05, **Дугаар**: 221/МА2017/0038
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх орон нутгийн сонгуулийн хорооны эрх хэмжээг тодорхойлсон хуулийн зохицуулалтыг буруу тайлбарласан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Сонгуулийн тухай хуулийн 3.1.7, 70.1.1, 70.5.16, 117.1, 159.2, 159.3.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-03-02, **Дугаар**: 221/МА2017/0038
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх орон нутгийн сонгуулийн хорооны эрх хэмжээг тодорхойлсон хуулийн зохицуулалтыг буруу тайлбарлаж, зөрчил гаргасныг тогтоосон шийдвэр гараагүй байхад нэр дэвшигчийг зөрчил гаргасан гэж үзэх боломжгүй гэсэн дүгнэлт хуульд нийцээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Сонгуулийн тухай хуулийн 159.3-т зааснаар Сонгуулийн хороо нь "нэр дэвшигчийн нэрийн жагсаалтаас хасах энэ хуульд заасан үндэслэл бий болсон нь тогтоогдсон" тохиолдолд шийдвэр гаргах эрхтэй.
- Сонгуулийн тухай хуулийн 3.1.7-д "сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөн болох нь тогтоогдсон" гэдгийг шүүхээс тогтоож, тухайн шүүхийн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсон байхыг ойлгоно.
- Сонгуулийн тухай хуулийн 117.1-д захиргааны зөрчлийг цагдаагийн байгууллага шалгана гэж заасан.
- Нэр дэвшигч сонгуулийн хууль зөрчиж, зөрчил гаргасныг цагдаагийн байгууллага шалгаж, шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрээр тогтоогдсон тохиолдолд л Сонгуулийн хороо нэр дэвшигчийг нэрийн жагсаалтаас хасах шийдвэр гаргах эрхтэй.
- Хариуцагч Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хороо нь хуульд заасан нөхцөл үүсээгүй, эрх бүхий этгээд зөрчлийг хянан шалгаж шийдвэр гаргаагүй байхад өөрт олгогдоогүй эрх эдэлж, М.Мэндбаярыг нэрийн жагсаалтаас хасч шийдвэр гаргасан нь хууль зөрчсөн.
- Хариуцагчийн "орон нутгийн сонгуульд шүүхийн шийдвэр гарсан байхыг хуулиар тусгайлан зохицуулаагүй" гэх гомдол үндэслэлгүй, учир нь Сонгуулийн тухай хуулийн 1.1-т сонгуулийн хуулийн зорилгыг тодорхойлж, Улсын их хурал, Ерөнхийлөгч, түүнчлэн аймаг, нийслэл, сум дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын сонгуулийг зохион байгуулж явуулахтай холбогдсон харилцааг мөн хуулиар зохицуулахыг хуульчилсан.
- Захиргааны шүүх нь хэрэгт хамааралтай нотлох баримтыг үнэлэх үүрэгтэй боловч сонгуулийн хуулийг зөрчсөн зөрчилтэй холбоотой баримтыг цагдаагийн байгууллага хуульд заасан журмын дагуу шалгаж тогтоох үүрэгтэй.
ХуульTech