Тогтоол №3290·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "БМ" ХХК нь Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газарт 2023 оны 5-р сард үзүүлсэн эмчилгээний төлбөрийн нэхэмжлэхийг 2023 оны 6-р сарын 1-нд болон 6-р сарын 5-нд тус тус цахим шуудангаар илгээсэн боловч Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар хугацаа хоцроосон, ажлын 8 цагт багтаагүй, зарим мэдээллийг илгээгээгүй гэх үндэслэлээр төлбөр хийхээс татгалзжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2022 оны А/139 дүгээр тушаалын хавсралтаар батлагдсан "Нэхэмжлэлийг хянах журам"-ыг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох. Уг журам нь хэм хэмжээний акт мөн бөгөөд улсын нэгдсэн бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул хүчин төгөлдөр бус, мөн гэрээ болон журмын хугацаа зөрүүтэйгээс тодорхойгүй байдал үүссэн гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Маргаж буй журам нь байгууллагын дотооддоо чиглэсэн тул захиргааны хэм хэмжээний акт биш, бүртгүүлэх шаардлагагүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: [yyyy-mm-dd], **Дугаар**: [Not provided]
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: "Нэхэмжлэлийг хянах журам"-ыг баталсан нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчөөгүй тул хүчингүй болгох үндэслэлгүй. Нэхэмжлэгч өөрөө журмыг хэрэгжүүлээгүй нь журмыг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоох үндэслэл болохгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-08-05, **Дугаар**: 29
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: "Нэхэмжлэлийг хянах журам" нь эрх зүйн үйлчлэл үзүүлэхгүй, хүчин төгөлдөр бус захиргааны хэм хэмжээний акт бөгөөд түүнийг биелүүлээгүй гэж хариуцлага хүлээлгэсэн нь хууль бус. Давж заалдах шатны шүүх журмын захиргааны хэм хэмжээний актын шинжийг хангаж буй эсэхэд дүгнэлт өгөөгүй, хууль ёсны итгэл хамгаалах зарчмыг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхдээ нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон анхан шатны шүүхийн үндэслэлийг давтан дурдсан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: [yyyy-mm-dd], **Дугаар**: [Not provided]
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. Журмын хэм хэмжээний актын шинжийг үнэлээгүй, хууль ёсны итгэл хамгаалах зарчмыг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2024 оны 08 дугаар сарын 05-ны өдрийн 29 дүгээр шийдвэрийг хүчингүй болгож, "БМ" ХХК-ийн нэхэмжлэлийг хангаж, Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2022 оны А/139 дүгээр тушаалаар батлагдсан "Нэхэмжлэлийг хянах журам"-ыг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийн 16.1.14-т заасан чиг үүргийн дагуу "Нэхэмжлэлийг хянах журам"-ыг баталсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 59.1-д заасан захиргааны хэм хэмжээний актын шинжийг "Нэхэмжлэлийг хянах журам" бүрэн агуулсан. Учир нь уг журам нь эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагуудад чиглэсэн, байнга давтагдах шинжтэй, төлбөр олгох эсэх эрх зүйн үр дагавар үүсгэсэн.
- Хариуцагчийн "дотооддоо чиглэсэн харилцааг зохицуулсан" гэх тайлбар нь хууль зүйн үндэслэлгүй. Журмын 1.2, 7.9.4 зэрэг заалтууд нь эрүүл мэндийн даатгалын үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагуудад баримт бүрдүүлэх, төлбөр авах шалгуур тогтоох, хугацаа заах зэрэг үүрэг хүлээлгэсэн байна.
- Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар нь уг журмыг зохих журмын дагуу баталж, захиргааны хэм хэмжээний актын нэгдсэн бүртгэлд бүртгүүлэх үүрэгтэй байсан.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 62.2-т зааснаар нийтийн ашиг сонирхол, хүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөх захиргааны хэм хэмжээний актын төсөлд нийтийн санаа бодлыг тусгах зорилгоор хэлэлцүүлэг зохион байгуулах шаардлагатай байсан.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 67.2-т зааснаар захиргааны хэм хэмжээний акт нь улсын бүртгэлд бүртгүүлж, нийтэлснээр хүчин төгөлдөр болох ёстой. Маргаан бүхий журам нь зохих журмын дагуу бүртгүүлээгүй тул хүчин төгөлдөр бус байна.
- Давж заалдах шатны шүүх нь хэргийн оролцогчид захиргааны хэм хэмжээний акт мөн эсэхэд маргасан байхад уг үйл баримтад эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй нь үндэслэлгүй.