Тогтоол №8158

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь өөрт нь олгогдсон газрыг давхцуулан хууль бусаар кадастрын бүртгэлд оруулсан, эсхүл бүртгэл хийгээгүй нь хууль бус болохыг тогтоолгох, уг үйлдлийг залруулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх нь хэргийг хянан шийдвэрлэхэд ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, холбогдох нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлсэн тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Газар өмчлүүлэх шийдвэр гаргахдаа холбогдох хууль, журмыг баримталж, газрын давхцалыг шалгаж, кадастрын бүртгэл хийх үүрэгтэй. Анхан шатны шүүх нь хэрэгт хамаатай баримтуудыг дутуу бүрдүүлэн, хэргийн оролцогчдын маргааныг бүрэн шийдвэрлээгүй нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Орхон аймгийн Засаг дарга “С-ө” ХХК-ийн газар эзэмших эрхийг сунгахгүй байгаа нь хууль бус эс үйлдэхүй гэж маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "С-ө" ХХК болон "Т б" ХК, газар эзэмших эрхийг сунгахгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгож, газар эзэмших эрх сунгахыг Засаг даргад даалгах. - **Хариуцагч**: Орхон аймгийн Засаг дарга, маргаан бүхий газрын эзэмших эрх нь татан буугдсан компанитай холбоотой, одоогийн нэхэмжлэгчид уг газрыг эзэмшүүлсэн шийдвэр байхгүй тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2024-05-13, **Дугаар**: 119/ШШ2024/0024 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 37.1, 39.1, 39.1.1, 39.1.2-т заасан үндэслэлээр газар эзэмших эрх сунгуулах хүсэлт гаргаагүй, эсхүл газар эзэмшигч аж ахуйн нэгж татан буугдсан тохиолдолд эрх дуусгавар болдог. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-05-30, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч "С-ө"ХХК - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлж, хэт нэг талыг барьж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зөрчил гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтын хүрээнд хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой нотлох баримтыг бүрэн цуглуулаагүй. - Хэргийг шийдвэрлэхээс өмнө оролцогчийн гаргасан хүсэлтийг шийдвэрлэлгүй хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зөрчил гаргасан нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн. - Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.1, 32.1, 34.1, 34.2, 106.2, 107.4-т заасан шүүхийн үүрэг, шийдвэрийн үндэслэлийг хангаагүй. - Маргаан бүхий газрын эзэмших эрх дуусгавар болсон, эсхүл хүчингүй болгосон, бусдад шилжүүлсэн эсэх, Төрийн банкинд барьцаалсан талаар бүртгүүлсэн эсэх, газрын төлбөр төлөгдсөн байдал, хоёр компанийн хоорондын харилцаа зэрэг үйл баримтууд тодорхойгүй байна. - Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн 2024-05-13-ны өдрийн "нотолх баримт гаргуулах тухай" хүсэлтийг шийдвэрлээгүй нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зөрчилд хамаарна. - Эдгээр нөхцөл байдлаас шалтгаалан давж заалдах шатны шүүхээс маргаан бүхий захиргааны байгууллагын шийдвэр, үйл ажиллагааны улмаас нэхэмжлэгч нарын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдсөн эсэх болон шүүхийн шийдвэрийн хууль зүйн үндэслэлд дүгнэлт өгөх боломжгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгож, байршлыг өөрчилсөн захиргааны актуудыг эсэргүүцэн нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Газрын байршил өөрчлөх захирамж болон барилгын ажлын зөвшөөрлийг түдгэлзүүлсэн мэдэгдлийг тус тус хүчингүй болгуулах шаардлагатай. Анхан шатны шүүх хэргийн баримтыг бүрэн цуглуулаагүй, хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн нь үндэслэлтэй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Захиргааны хэргийн шүүх нь хэргийг хянан шийдвэрлэхэд шаардлагатай нотлох баримтыг цуглуулах, үнэлэх үүрэгтэй. Анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний зарим хэсэгт дүгнэлт хийгээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх журам зөрчсөн байх тул давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхэд дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь захиргааны байгууллагын хэд хэдэн захирамжийг хүчингүй болгуулах, газрын эрхийн хугацааг сунгах зэрэг шаардлагатай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх хэргийн нөхцөл байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн байх тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгчээс гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлага нь давхцал үүссэн, эсхүл үүсээгүй, газрын эрхийн гэрчилгээний хугацааг сунгах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй эсэх зэрэгтэй холбоотой. Анхан шатны шүүх нь хэргийн оролцогчдын маргаж буй гол баримтууд болон нотлох баримтуудын зөрүүг арилгалгүйгээр хэргийг шийдвэрлэсэн. Шинжээчийн дүгнэлт болон бусад баримтууд нь нэхэмжлэгч болон гуравдагч этгээдүүдийн газрууд давхцалтай эсэх талаар зөрүүтэй мэдээлэл өгсөн боловч шүүх үүнийг арилгалгүйгээр шийдвэр гаргасан. Газрын эрхийн хугацаа сунгах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй эсэх, гэрээний дагуу хугацаа сунгагдсан эсэх талаарх нэхэмжлэгчийн гомдлыг анхан шатны шүүх хангалттай үнэлээгүй. Нэхэмжлэгч нь газраа эзэмшиж, хашаа барьсан байршил болон анх олгогдсон газрын байршил давхцалтай эсэх талаар тодруулах шаардлагатай. Нэхэмжлэгчийн газар эзэмших эрхийн хугацааг сунгах хүсэлт болон хариуцагчийн хариу үйлдлийг тогтоож, дүгнэлт өгөх зайлшгүй шаардлагатай.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "М-Э" ХХК-ийн эзэмшил газраас нийтийн эдэлбэр газарт хамаарна гэх үндэслэлээр хасаж, улмаар "Б" ХХК-д эзэмшүүлсэн захиргааны акт болон эс үйлдэхүйтэй холбоотой маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: "М-Э" ХХК нь Нийслэлийн Засаг даргын 2006 оны 87 дугаар захирамжийг илт хууль бус болохыг тогтоож, 2018 оны А/954 дүгээр захирамжийг хүчингүй болгож, газар дээрх "Б" ХХК-ийн хашаа, манаачийн байрыг чөлөөлүүлэх, мөн газрын хүсэлтийг шийдвэрлээгүй эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож шийдвэрлүүлэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг дарга, Нийслэлийн Газар зохион байгуулалтын алба нь маргаан бүхий газар дээрх үл хөдлөх хөрөнгө нь "Б" ХХК-ийн өмчлөлд байсан тул уг газрыг эзэмшүүлэх шийдвэр гаргасан нь хууль зөрчөөгүй гэж тайлбарласан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-13, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0792 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, "газар дээрх “Б” ХХК-ийн хашаа, манаачийн байр зэргийг чөлөөлүүлэх" нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 21.2.3, 5.3, Төмөр замын тээврийн тухай хуулийн 3.1.11, 3.1.21, Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэгч хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтрүүлсэн, маргаан бүхий газар дээрх хөрөнгө, төмөр зам нь "Б" ХХК-ийн өмчлөл бөгөөд газрыг шинээр эзэмшүүлээгүй, харин эзэмших эрхийг баталгаажуулсан, төмөр замын аюулгүй байдлыг хангахтай холбоотой гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-12-25, **Дугаар**: 210/МА2019/1199 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу хэрэглэсэн, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тодорхойлсон, процесс алдаа гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2019 оны 11 дүгээр сарын 13-ны өдрийн 128/ШШ2018/0792 дугаар шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчиж, хэрэгт хамаарал бүхий нотлох баримтуудыг дутуу цуглуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн тодруулалгүй хэргийг шийдвэрлэсэн. - "Б" ХХК-ийн маргаан бүхий газар дээрх төмөр замуудыг эзэмших эрхтэй эсэх, өмчлөлд бүртгэгдсэн үл хөдлөх хөрөнгүүд нь ямар хөрөнгө болох, тухайн газрын аль хэсэгт, ямар хэмжээтэй байрлаж байгааг нотолсон баримт байхгүй. - 2006 оны 87 дугаар захирамжаар нэхэмжлэгчийн 3430 м.кв газрыг ямар үндэслэлээр хассаныг тогтоох, холбогдох баримтыг цуглуулах шаардлагатай. - Зам, тээврийн хөгжлийн сайдын 2018 оны тушаалуудаар "Б" ХХК-ийн дагнасан хэрэглээний төмөр замуудын өмчлөл, эзэмших эрхийг тодруулах нь А/954 дүгээр захирамжид дүгнэлт хийхэд чухал. - "Б" ХХК-ийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгүүдийн доорх газар болон төмөр замын зурвас нь хэдэн м.кв талбайг эзэлж байгааг тодруулах шаардлагатай. - "Спецвнештехника" компанийн хөрөнгө өмчлөх эрхийн гэрчилгээний орчуулга гэх баримт нь нотлох баримтын шаардлага хангаагүй тул эх хувийг цуглуулж, мэтгэлцэх зарчмыг хангах ёстой. - Газрын тухай хуулийн 57.3, 57.4-т зааснаар зохих зөвшөөрөлгүйгээр газар дээр барилга, байгууламж барьсан бол Засаг дарга чөлөөлөх арга хэмжээ авах үүрэгтэй тул "Б" ХХК-ийн хашаа, манаачийн байрыг чөлөөлүүлэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг анхан шатны шүүх харьяаллын бус гэж үзсэн нь буруу. - Газрын тухай хуулийн 27.1-д зааснаар газар дээр үл хөдлөх эд хөрөнгө байрлаж буй нь газар эзэмших эрх шууд үүсгэхгүй тул "Б" ХХК нь маргаан бүхий газрыг хуульд заасан журмын дагуу эзэмшсэн эсэх үйл баримтыг тогтоож, А/954 дүгээр захирамжийн үндэслэл болсон Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 2014 оны 5/4 дүгээр тогтоолыг цуглуулах шаардлагатай.