Тогтоол №10039·Захиргаа · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Татварын ерөнхий газрын хяналт шалгалтаар "х****" ХХК-ийн 2012-2016 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтөд зөрчил илрүүлж, нийт 8,093,019,484.12 төгрөгийн нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "х****" ХХК нь Татварын ерөнхий газраас гаргасан шийтгэлийн хуудасны 1-ийн 6 дахь заалтаас бусад хэсгийг хүчингүй болгуулж, тогтоосон төлбөрийн хэмжээг багасгахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Татварын ерөнхий газрын улсын байцаагч С.Э*****, П.С*******, А.Б*****, Б.Б***** нар нь нэхэмжлэгчийн гомдлыг хүлээн авахгүй гэж тайлбарласан.
### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД
- **Ногдол ашгийн татвар**: Нэхэмжлэгч нь Монголбанкны тушаалын дагуу хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээг нэмэгдүүлэх зорилгоор нэгж хувьцааны нэрлэсэн үнийг өсгөсөн нь ногдол ашиг хуваарилсан үйлдэл биш гэж үзсэн. Хариуцагч нь Компанийн тухай хуулийн дагуу энэ үйлдлийг ногдол ашиг хуваарилсанд тооцон татвар ногдуулсан.
- **Дотоод арга хэмжээ, сургалтын зардал**: Нэхэмжлэгч дотоод арга хэмжээ, зочин төлөөлөгч, баяр ёслол, ажилчдын сургалтын зардлыг ААНОАТ-ийн тухай хуулийн 12.1.9-д заасан хасагдах зардалд хамааруулсан. Хариуцагч эдгээр зардлыг хасагдахгүй гэж үзсэн, харин сургалтын зардлын зарим хэсгийг дахин шалгах шаардлагатайг хүлээн зөвшөөрсөн.
- **Захирлын орон сууцны элэгдэл**: Нэхэмжлэгч захирлын орон сууцыг орлого олоход ашиглагдсан, элэгдлийг хасагдах зардалд тооцсон. Хариуцагч энэ орон сууцыг орлого олоход ашиглагдаагүй тул элэгдлийг хасагдахгүй гэж үзсэн.
- **Хүүгийн орлогын татвар**: Нэхэмжлэгч хадгаламжийн хүүгээс татвар суутган авч, төсөвт төлсөн боловч зарим салбар хугацаанд нь тайлагнаагүй. Хариуцагч Татварын ерөнхий газрын системээс авсан мэдээлэлд үндэслэн дутуу тайлагнасан гэж үзсэн.
- **НӨАТ**: Нэхэмжлэгч нь НӨАТ төлөгчөөр бүртгүүлээгүй ч, ирээдүйн эрсдэлээс хамгаалах зорилгоор ААНОАТ-ын дансанд НӨАТ төлсөн гэж тайлбарласан. Хариуцагч нэхэмжлэгчийг НӨАТ төлөгчөөр бүртгүүлэх үүргээ биелүүлээгүй тул ногдуулсан татвар үндэслэлтэй гэж үзсэн.
### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: [огноо байхгүй], **Дугаар**: [огноо байхгүй]
Шүүх нь Татварын ерөнхий газрын шийтгэлийн хуудасны 1.2 дахь заалтын сургалтын зардалтай холбоотой 3,074,542,342.9 төгрөгийн зөрчилд холбогдох 768,635,585.7 төгрөгийн нөхөн татвар, 230,590,675.7 төгрөгийн торгууль, 125,865,259.9 төгрөгийн алданги, нийт 1,125,091,521.3 төгрөгийн төлбөрийг татварын улсын байцаагч дахин шалгаж, акт гаргах хүртэл 3 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж, бусад гомдлын шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Хэрэв 3 сарын дотор шинэ акт гараагүй тохиолдолд түдгэлзүүлсэн хэсэг хүчингүй болно.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- **Ногдол ашгийн татвар**: Компанийн тухай хуулийн 30.2, ААНОАТ-ийн тухай хуулийн 9.3-д зааснаар хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг нэмэгдүүлсэн үйлдэл нь ногдол ашиг хуваарилсанд тооцогдоно. Монголбанк нь татвар ногдуулах эрхгүй.
- **Дотоод арга хэмжээний зардал**: ААНОАТ-ийн тухай хуулийн 12.1.9-д заасан "бусдаар гүйцэтгүүлсэн ажил, үйлчилгээний хөлс"-д хамаарахгүй. Иймээс энэ зардлыг хасагдах зардалд тооцон татвар ногдуулаагүй нь Татварын ерөнхий хуулийн 74.1.4-т заасан зөрчил байна.
- **Сургалтын зардал**: Зарим сургалтын зардлыг хасагдах зардалд тооцоогүй нь үндэслэлтэй боловч, бүх баримт материалыг бүрэн шалгаж тогтоогоогүй тул энэ хэсгийг дахин шалгуулахаар түдгэлзүүлсэн.
- **Захирлын орон сууцны элэгдэл**: ААНОАТ-ийн тухай хуулийн 13.4-т зааснаар албан татвар ногдох орлого олоход ашиглагдаагүй хөрөнгөд элэгдэл тооцохгүй тул уг элэгдлийг хасагдах зардалд тооцсон нь Татварын ерөнхий хуулийн 74.1.4-т заасан зөрчил болно.
- **Хүүгийн орлогын татвар**: Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуулийн 28.1-д зааснаар суутгагч нь хүүгийн орлогын татварын тайланг хугацаанд нь ирүүлэх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч энэ үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон.
- **НӨАТ**: НӨАТ-ийн тухай хуулийн 5.2, 6.1-д зааснаар борлуулалтын орлого нь тогтоосон хэмжээнд хүрсэн тохиолдолд НӨАТ төлөгчөөр бүртгүүлэх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч энэ үүргээ биелүүлээгүй тул татвар ногдуулсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй.