Тогтоол №1997·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Х" ХХК-ийн 2015, 2016 оны НӨАТ-ын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн шалгалтаар хуурамч НӨАТ-ын падааныг худалдан авалтанд тусган татвар ногдуулах орлогыг бууруулсан зөрчил гаргасан гэж үзэн татварын улсын байцаагч нар нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Х" ХХК. Татварын улсын байцаагчийн шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Өмнөговь аймгийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч Б.М, Э.Б. "Х" ХХК нь хуурамч НӨАТ-ын падаан ашигласан зөрчил гаргасан нь тогтоогдсон тул хялбаршуулсан журмаар шийтгэл оногдуулсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-04-02, **Дугаар**: 120/ШШ2018/000010
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 2.4.1.5, 4.1.1, 4.4.2, 4.15.1-д заасныг баримтлан, хялбаршуулсан журмаар зөрчил шалган шийдвэрлэх нөхцөл бүрдээгүй байхад шийтгэл оногдуулсан нь хууль бус.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-06-24, **Дугаар**: 221/МА2019/0355
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Хялбаршуулсан журмаар зөрчил шалган шийдвэрлэх нөхцөл бүрдээгүй байхад шийтгэл оногдуулсан нь хууль бус гэсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт зөв.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-20, **Дугаар**: 210/МА2019/000854
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Захиргааны ерөнхий хууль, Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хууль, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг буруу хэрэглэсэн, шаардлагатай нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.6 дугаар зүйлд зөрчлийг хялбаршуулсан журмаар шалган шийдвэрлэх үндэслэлийг тодорхой заасан. Үүнд: зөрчил үйлдэгдсэн нь ил тодорхой, зөрчил, учирсан хохирлыг нотлох талаар зөрчлийн хэрэг бүртгэлт явуулах шаардлагагүй бол; зөрчил үйлдэгдсэн, учруулсан хохирол нь нотлох баримтаар тогтоогдож холбогдогч зөрчил үйлдсэнээ сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн бол; зөрчил үйлдсэн болох нь стандартаар баталгаажсан хэмжилт-хяналтын төхөөрөмжөөр нотлогдсон бол.
- "Х" ХХК нь зөрчил шалган шийдвэрлэх явцад зөрчил үйлдсэнээ хүлээн зөвшөөрөөгүй, харин маргасан байхад хариуцагч татварын улсын байцаагч нар Татварын ерөнхий газар болон Цагдаагийн ерөнхий газрын Эрүүгийн цагдаагийн албаны албан бичгүүдийг үндэслэн зөрчил үйлдэгдсэн нь ил тодорхой болсон гэж дүгнэж, хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэсэн нь Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.6.1.1-д заасантай нийцээгүй.
- Иймд татварын улсын байцаагч нар зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн гэсэн анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт зөв.
- Татварын улсын байцаагч нь татварын зөрчлийг шалган шийдвэрлэх ажиллагааг явуулж, нотлох баримт цуглуулах эрхтэй тул нэмэлт нотлох баримт цуглуулж, зөрчлийн хэргийг хянан шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах үндэслэлгүй.
- Нэхэмжлэгч хуулийн этгээдийн гаргасан гэх зөрчилд эрх бүхий албан тушаалтан зөрчлийн хэрэг нээж шалган шийдвэрлэхэд энэ тогтоол саад болохгүй.