Тогтоол №3313·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ховд аймгийн Засаг дарга "Б" ХХК-ийн газар эзэмших эрхийг Ковид-19 цар тахлын улмаас үүссэн хүндэтгэн үзэх шалтгааныг харгалзан үзэхгүйгээр хүчингүй болгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: "Б" ХХК нь Ховд аймгийн Засаг даргын 2023 оны 07 дугаар сарын 21-ний өдрийн А/410 дугаар захирамжийн өөрт холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Ховд аймгийн Засаг дарга нь "Б" ХХК газрыг зориулалтын дагуу ашиглаагүй, газрын төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул хүчингүй болгосон нь хууль ёсны гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-20, **Дугаар**: 125/ШШ2024/0018
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.5, Газрын тухай хуулийн 40.1, 40.1.5, 40.1.6. Нэхэмжлэгч газраа хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр зориулалтын дагуу ашиглаагүй, 2023 оны газрын төлбөрийг төлөөгүй гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-05-24, **Дугаар**: 221/МА2024/0339
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн үүрэг биелүүлэх боломжгүй байсан нөхцөл байдлыг харгалзан үзээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэлийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч барилгын зураг төслөө эрх бүхий этгээдээр батлуулаагүй тул хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр газраа зориулалтын дагуу ашиглаагүй гэж үзсэн. Харин 2023 оны газрын төлбөрийг төлөөгүй гэж үзсэн нь үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-10-01, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/0315
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34, 106.2-т заасныг зөрчиж, нэг талыг баримтлан шийдвэрлэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Газрын тухай хуулийн 40.1.6-д заасан "хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр гэрээнд заасан зориулалтын дагуу тухайн газраа 2 жил дараалан ашиглаагүй" гэх урьдчилсан нөхцөлийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Ковид-19 цар тахлын улмаас бүх нийтийг хамарсан хорио цээрийн дэглэм тогтож, онцгой нөхцөл байдал үүссэн нь Газрын тухай хуулийн 40.1.6-д заасан "хүндэтгэн үзэх шалтгаан" мөн.
- Шүүхүүд УИХ-аас Коронавируст халдварт (КОВИД-19)-ын цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх, нийгэм, эдийн засагт үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах тухай хуулийн үйлчлэлийг харгалзан үзэх ёстой байсан.
- Хариуцагч захиргааны шийдвэр гаргахын өмнө Захиргааны ерөнхий хуулийн 24.1, 24.2, 24.4-т заасан бодит нөхцөл байдлыг тогтоох үүргээ биелүүлээгүй, "хүндэтгэн үзэх шалтгаан" байсан эсэхийг тогтоогоогүй нь буруу.
- Засаг дарга нь Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн удирдлагын тухай хуулийн 12.1.7, Захиргааны ерөнхий хуулийн 31.1-д заасан мэдээлэл өгөх, ил тод байх зарчмыг хангаагүй.
- Нэхэмжлэгч цар тахлын дараа барилгын зураг төсөл хийлгэх, урьдчилгаа төлөх, хашаа барих, геодезийн зураг хийлгэх зэргээр тодорхой үйл ажиллагаа явуулж зардал гаргасан нь "хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр газраа ашиглаагүй" гэх үндэслэлийг үгүйсгэж байна.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн нь хяналтын шатны шүүхийн өмнө шийдвэрлэсэн хэрэгт хуулийг тайлбарлан хэрэглэсэн дүгнэлтээс зөрүүтэй байна.
- Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийг 2023 оны газрын төлбөрийг төлөөгүй гэж буруутгахгүй гэсэн дүгнэлт нь зөв.