Тогтоол №1164·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Баянхонгор аймгийн Жаргалант сумын “Мандалын голын адаг” хэмээх газарт олгогдсон МҮ-015651, МҮ-020624 тоот ашиглалтын тусгай зөвшөөрлүүдийг илт хууль бус болохыг тогтоолгохоор нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.Б нарын иргэд болон БХА-ийн Жаргалант сумын ИТХ, Засаг дарга нар. Ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг олгосон шийдвэрүүд нь Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын нарийвчилсан үнэлгээгүй, "Урт нэртэй хууль"-ийг зөрчсөн, нутгийн иргэдийн эрх ашгийг хохироосон тул илт хууль бус хэмээн үзсэн.
- **Хариуцагч**: Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэс. Тусгай зөвшөөрөл олгох, шилжүүлэх, хэсэгчлэн буцаан авах зэрэг үйл ажиллагаа нь Ашигт малтмалын тухай хуульд нийцсэн, хууль зөрчөөгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-07, **Дугаар**: 448
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, 2010 оны 930 дүгээр шийдвэр, МҮ-015651 тоот ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл, 2015 оны 294 дүгээр шийдвэр, МҮ-020624 тоот ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг илт хууль бус болохыг тогтоосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9.1.7, 9.1.9, Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 26.3.2, 49.10, Гол, мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газарт ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглох тухай хуулийн 4.1, 4.5, Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай хуулийн 4.6.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-10-04, **Дугаар**: 221/МА2017/0710
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд “МАК” ХХК, “ОМ” ХХК-иуд
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 448 дугаар шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. Гуравдагч этгээдүүдийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч нар 2015 оны шийдвэрийг мэдээгүй тул хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлээгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-12-05, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд “МАК” ХХК, “ОМ” ХХК-иудын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн, хуулийг буруу тайлбарласан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, иргэн Б.Б нарын нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, БХА-ийн Жаргалант сумын ИТХ-ын дарга болон ЗД нарын нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Ашигт малтмалын газрын Кадастрын хэлтсийн даргын 2010 оны 930 дугаар шийдвэр, МҮ-015651 тоот тусгай зөвшөөрөл олгосон нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 24.1, 25 дугаар зүйлийг зөрчөөгүй.
- МҮ-015651 тоот тусгай зөвшөөрлийг “ОМ” ХХК-д шилжүүлсэн 2015 оны 294 дүгээр шийдвэр нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 49 дүгээр зүйлд нийцсэн.
- МҮ-020624 тоот ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгосон 2016 оны 05 дугаар шийдвэр нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 55 дугаар зүйлд заасан журмын дагуу хийгдсэн.
- Баянхонгор аймгийн Жаргалант сумын ИТХ-ын дарга, Засаг дарга нар Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 17 дугаар зүйлийг үндэслэн нэхэмжлэл гаргах эрхгүй. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1, 3.1.3 зүйлд заасан нэхэмжлэл гаргах эрхийн хэмжээнд нийцэхгүй.
- Маргаан бүхий захиргааны актууд нь холбогдох хуульд нийцсэн бөгөөд нэхэмжлэгч иргэдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж үзэх үндэслэлгүй.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 25.1.7-д заасан “байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ” шаардлага хангагдсан байна. Ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл нь олборлолтыг шууд явуулах эрх олгодоггүй.
- Гол, мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газарт ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглох тухай хууль болон тусгай хэрэгцээнд байгаа газар гэх нэхэмжлэгчдийн үндэслэл нь анхнаасаа тусгай зөвшөөрөл олгогдох ёсгүй байсантай холбоогүй.