Тогтоол №3219·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Булган аймгийн татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч нар “Н ө у” НҮТББ-д нэмэгдсэн өртгийн албан татвар төлөгчөөр бүртгүүлээгүй, борлуулалтын орлогоо тайлагнаагүй гэх үндэслэлээр нөхөн ногдуулалтын акт үйлдсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: "Н ө у" НҮТББ нь "и-баримтаар шивсэн борлуулалтын орлогыг нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тайланд тусгаагүй гэж үзэн зөрчилд тооцсон нь хууль бус" гэж нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан.
- **Хариуцагч**: Булган аймгийн татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч нар "төлбөрийн баримт үүсгэсэн борлуулалтын орлогоо тайланд чөлөөлөгдөх орлого гэж тусгаагүй" хэмээн маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-07-28, **Дугаар**: 158/ШШ2023/36
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
- **Үндэслэл**: Хариуцагч нар хяналт шалгалтыг үргэлжлүүлэн хийхээр өөрчилсөн шийдвэрийг мэдэгдсэн үүргээ гүйцэтгээгүй, шилжүүлсэн мөнгөн хөрөнгө нь борлуулсны улмаас олсон орлого биш, бүртгүүлээгүй байсан тул татварыг суутгах эрхгүй байсан. Татварын ерөнхий хуулийн 5.1.2, 44.1, 73.1, 73.1.1, 76.1, 76.1.1, 81.1, 81.1.4, 82.1, 82.1.1, Захиргааны ерөнхий хуулийн 40.2, 40.2.3, 40.3, 45.1, Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.8.6.12.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-11-15, **Дугаар**: 221/МА2023/674
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нэмэгдсэн өртгийн албан татвар төлөгчөөр бүртгүүлэх үүргээ биелүүлэлгүйгээр орлого олсон өдрөөс хойш 2 сарын дараа суутган төлөгчөөр бүртгүүлсэн, анхан шатны шүүх хуулийн зүйл, заалтыг буруу тайлбарласан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 41.4, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 4.1.8, 5.2.1, 6.1, 7.1.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-09, **Дугаар**: 11
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх урьдчилсан, борлуулалтын орлогуудыг онцлог, ялгааг гаргалгүй хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, хэргийг бүхэлд нь хянаагүй, нотлох баримтыг дутуу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хариуцагч нөхөн ногдуулалтын актыг Зөрчлийн тухай хуулийг үндэслэн гаргахдаа Татварын ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийг буруу баримталсан.
- Нэхэмжлэгч байгууллагын зөрчил гаргасан гэх 2021 онд 2020 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс дагаж мөрдсөн Татварын ерөнхий хууль үйлчилж байсан тул уг хуулийг буцаан хэрэглэх эсэх асуудал үүсэхгүй.
- Татварын хяналт шалгалтын явцад илэрсэн зөрчлийг Зөрчлийн тухай хуулиар бус Татварын ерөнхий хуульд заасны дагуу нөхөн ногдуулалтын актаар шийдвэрлэхээр байна.
- Хариуцагч нөхөн ногдуулалтын актын Тэмдэглэх хэсэгт дурдсан зөрчлөөс өөр үндэслэлээр Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19.4-т зааснаар хариуцлага хүлээлгэсэн нь өөр хоорондоо зөрчилтэй болсон.
- Маргаан бүхий актыг Захиргааны ерөнхий хуулийн 37.6-д заасны дагуу хууль бус гэж дүгнэхээр байна.
- Давж заалдах шатны шүүх энэ талаар тодорхой дүгнэлт өгөлгүй, маргаан бүхий актыг зөвтгөн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.2-т заасан шаардлагад нийцэхгүй байна.