Тогтоол №649

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч аймгийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуульд бие даан нэр дэвшихээр баримт бичгээ ирүүлснийг Сонгуулийн хороо нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзсан тогтоол гаргасан. Татгалзсан үндэслэл нь дэмжигчдийн гарын үсэг дотор сонгуулийн эрхгүй хоёр этгээдийн гарын үсэг байсан нь Сонгуулийн тухай хуулийн холбогдох заалтыг зөрчсөн гэх. Нэхэмжлэгч тогтоолыг хүчингүй болгож, нэр дэвшигчээр бүртгэхийг шаардсан.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Сонгуулийн хорооны нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзсан тогтоолыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийг нэр дэвшигчээр бүртгэхийг даалгасан. Үндэслэл нь Сонгуулийн тухай хуулийн холбогдох заалтууд байв.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч давж заалдсан. Гомдлын шалтгаан нь анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж (орон нутгийн сонгуульд УИХ-ын сонгуулийн заалт хэрэглэсэн), сонгуулийн эрхгүй иргэнээр гарын үсэг зуруулах нь шууд татгалзах үндэслэл болно гэсэн хуулийн заалтыг үл тоомсорлож, эрх хязгаарлалтыг буруу тайлбарласан явдал байв. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нэхэмжлэгчийг сонгуульд нэр дэвших ерөнхий болон тусгай шаардлагуудыг хангасан, шаардагдах тооноос илүү хүчинтэй дэмжигчдийн гарын үсэг цуглуулсан болохыг тогтоосон. Гарын үсэг цуглуулах явцад сонгуулийн эрхгүй хоёр этгээдийн гарын үсэг авсан нь Сонгуулийн тухай хуулийн 158.1.4.д-д заасан үндэслэлд хамаарах боловч, хариуцагч Сонгуулийн хороо нь уг зөрчлийг засах боломж олгоогүй нь хууль буруу хэрэглэсэн үйлдэл болжээ. Ийм бага зөрчил нь нэр дэвших эрхийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй бөгөөд Монгол Улсын Үндсэн хуульд заасан сонгох, сонгогдох эрх болон шударга ёсны зарчимтай нийцэхгүй байна гэж дүгнэсэн. Анхан шатны шүүх хуулийн заалтыг буруу хэрэглэсэн хэдий ч энэ нь шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй гэж үзсэн.