Тогтоол №10877·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н.Т нь “Т” ХХК-д автобусны жолоочоор ажиллаж байгаад хууль бусаар ажлаас чөлөөлөгдсөн тул урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоолгож, ажилгүй байсан хугацааны олговор гаргуулах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг төлж, баталгаажуулахыг шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: 2024.07.10-наас хойш үндсэн цалин, нэмэгдэл ажлын хөлсөө гаргуулж, ажилд эгүүлэн тогтоолгох. Ажлаас халсан тушаал хууль бус.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчийг өөрийн хүсэлтээр ажлаас халагдсан гэж үзэх, цаашид ажиллуулах боломжгүй, илүү цагийн мөнгө олгох боломжгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-01-28, **Дугаар**: 191/ШШ2025/00716
- **Шийдвэр**: Н.Т-ыг “Т” ХХК-ийн автобусны жолоочийн ажилд эгүүлэн тогтоож, 12,557,460 төгрөгийн олговор гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг төлж, дэвтэрт нөхөн бичилт хийхийг даалгасан. Нэмэгдэл хөлс гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 127.1, 158.2.2, 43.2, 43.2.7. Ажлаас чөлөөлсөн тушаал хууль бус. Ажилгүй байсан хугацааны олговрыг Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын 7а-д зааснаар тооцсон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-04-16, **Дугаар**: 210/МА2025/00623
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн дундаж цалин хөлсийг буруу тооцсон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, 19,958,058 төгрөгийн олговор гаргуулсан.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 158.2.2, 127.1. Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын 2.1.3-т заасныг баримтлан нэг цагийн дундаж цалин хөлсийг тооцож, хөдөлмөрийн гэрээний 1.9-д заасан сард 170 цагийг үндэслэн ажилгүй байсан хугацааны олговрыг тооцсон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-06-19, **Дугаар**: 001/ШХТ2025/00643
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх цалин хөлсийг цагаар тооцсон нь үндэслэлгүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн. Мөн ажил олгогч нь ажилд эгүүлэн авах тушаал гаргаж байхад шүүх тооцоолол хийсэн нь буруу.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгчийг ажлаас чөлөөлсөн тушаалын үндэслэл баримтаар тогтоогдоогүй гэсэн анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт зөв.
- Хөдөлмөрийн гэрээний 1.5-д хөдөлмөрийн хөлсний хэмжээг 2,380,000 төгрөг гэж заасан. Давж заалдах шатны шүүх гэрээний 1.9-д заасан "сард 170 цаг, илүү цагийн хөлсийг бодож олгоно" гэснийг үндсэн цалин хөлсийг тооцох агуулгаар тайлбарласан нь үндэслэл муутай. Уг заалт нь илүү цагийг тооцох хэмжээг тогтоосон байна.
- Ажилтны ажилгүй байсан хугацааны олговрыг Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 127.1-д нийцүүлэн тооцоход анхан шатны шүүхийн шийдвэр зөв.
- Хариуцагчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлын 2024.10.24-ний өдөр ажилд авах тушаал гаргасан гэх үндэслэл нь хангагдахгүй. Учир нь, ажил олгогч нь давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргаагүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзнэ. Мөн уг тушаал хэрэгжээгүй болохыг шүүх үндэслэлтэй дүгнэсэн.