Тогтоол №6384

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газрын улсын байцаагч нар арилжааны банкуудын зээлийн нөхцөл, хүү, шимтгэл, хураамжид хяналт шалгалт хийж, дүгнэлт, зөрчил арилгуулах албан шаардлага гаргасан. Нэхэмжлэгч банкууд эдгээр захиргааны актыг хууль бус хэмээн маргасан.
• Нэхэмжлэгч: Нэр бүхий 9 банк (Х- банк, К- банк, УБХБ, ЧХ-, ХХБ-, А- банк, Хн-, Гб, Капитрон банк) - ШӨХТГ-ын "Мэдээлэл хүсэх тухай" албан шаардлага, "Хяналт шалгалтын тухай" дүгнэлт, "Зөрчил арилгуулах тухай" албан шаардлага зэрэг захиргааны актуудыг илт хүчин төгөлдөр бус болохыг хүлээн зөвшөөрүүлэх.
• Хариуцагч: ШӨХТГ-ын улсын ахлах байцаагч Б.А, Ж.О, улсын байцаагч М.М, К.Ж - Банкуудын нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2015-10-26, Дугаар: 705
• Шийдвэр: "Мэдээлэл хүсэх тухай" албан шаардлагыг хүчингүй болгох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, бусад албан шаардлага болон дүгнэлтүүдийг хүчингүй болгосон.
• Үндэслэл: "Мэдээлэл хүсэх тухай" шаардлага нь Өрсөлдөөний тухай хуулийн 20.2, 20.3.2-т заасан эрхийн хүрээнд гарсан тул хууль ёсны; харин "Зөрчил арилгуулах тухай" албан шаардлагууд болон "Хяналт шалгалтын тухай" дүгнэлтүүд нь Төв банкны тухай хууль, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль, Төрийн хяналт шалгалтын тухай хууль, Өрсөлдөөний тухай хууль, Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, эсхүл нотлох баримтаар хангалттай нотлогдоогүй тул үндэслэлгүй.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2015-12-21, Дугаар: 210/МА2015/00969
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх диспозитив зарчмыг зөрчиж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас давсан шийдвэр гаргасан, Монголбанкны журмыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг үнэлээгүй, хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн 2015 оны 10 дугаар сарын 26-ны өдрийн 705 дугаар шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий гэж үзсэн.
• "Мэдээлэл хүсэх тухай" шаардлагын тухайд: Өрсөлдөөний тухай хуулийн 20.2, 20.3.2, 26.1.2-т зааснаар ШӨХТГ-ын улсын байцаагч нар судалгаа, хяналт шалгалтад шаардлагатай мэдээ, мэдээллийг гаргуулан авах эрхтэй бөгөөд аж ахуйн нэгж үл маргах журмаар үнэн зөв гаргаж өгөх үүрэгтэй. Энэ шаардлагыг зөрчсөн тохиолдолд хариуцлага хүлээлгэхээр хуульд заасан. Иймд энэ шаардлага нь хуульд нийцсэн бөгөөд илт хүчин төгөлдөр бусд тооцогдохгүй.
• "Хяналт шалгалтын тухай" дүгнэлт, "Зөрчил арилгуулах тухай" албан шаардлагуудын тухайд:
  • Илт хүчин төгөлдөр бус эсэх: Нэхэмжлэгчид эдгээр актуудыг илт хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн үндэслэлээ тодорхой нотлоогүй. Хариуцагчийн актууд нь илэрхий тодорхой, ноцтой алдаа агуулсан захиргааны акт гэж үзэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна.
  • Зээлийн шимтгэл, хураамжийг давхардуулан авахгүй байх шаардлагын тухайд: Монголбанкны Ерөнхийлөгчийн 2013 оны А-236 дугаар тушаалаар батлагдсан "Банкны хүү бодох аргачлал, хүү, шимтгэл, хураамжийн мэдээллийн ил тод байдлын журам"-ын 1.3.17, 1 дүгээр хавсралтад шимтгэлийг зээлийн үнийн дүнгийн тодорхой хувиар, харин хураамжийг тодорхой дүнгээр тогтоож төлүүлэхээр заасан. Иймд шимтгэл, хураамжийг тус тусад нь тооцон авч байгааг шууд буруутгах үндэслэлгүй.
  • Мэдээллийг бүрэн, үнэн зөв өгөх шаардлагын тухайд: Хариуцагч нь нэхэмжлэгч банкуудаас зээлийн үйлчилгээний шимтгэл, хураамжийн талаарх мэдээллийг бүрэн үнэн зөв өгөөгүйгээс хэн нэгний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн талаарх баримтыг хангалттай нотлоогүй.
  • Зээл олгосны шимтгэлийг гарч буй зардалтай уялдуулан үндэслэлтэй тогтоох шаардлагын тухайд: Хариуцагч нь зээлийн шимтгэл нь зардалтайгаа уялдаж буй эсэх талаар тодорхой судалгаа, тооцоолол хийж, нотлох баримтаар хангалттай тогтоогоогүй. Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 31.1.2, Өрсөлдөөний тухай хуулийн 20.3.3, Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 10.9.8-д зааснаар улсын байцаагч нь зөрчил, дутагдал байгаа эсэхийг шалгаж, тогтоож, нотлох үүрэгтэй. Гэтэл хариуцагч банкуудын зээлийн шимтгэлийн бодит зардлын судалгааг хангалттай хийгээгүй байна.
• Анхан шатны шүүх хэргийн оролцогчдын маргасан үндэслэл тус бүрт дүгнэлт өгч, нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөв шийдвэрлэсэн.