Тогтоол №3212·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ц.И нь 2017 онд Х.М, М.Н, О.Б нараас Төв аймгийн Баянчандмань суманд 5000 м.кв газрыг худалдан авч, улсын бүртгэлийн гэрчилгээг шилжүүлэн авсан. Гэвч тус сумын Засаг даргаас уг газрын өмчлөх эрхийг баталгаажуулах захирамж гаргахаас татгалзсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Ц.И нь өөрийн нэр дээрх газар өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээтэй газруудад Засаг даргын захирамж гаргуулан, шинэчилсэн бүртгэлд бүртгүүлэхийг даалгахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Төв аймгийн Баянчандмань сумын Засаг дарга нь нэхэмжлэгчийн худалдаж авсан газрууд нь кадастрын мэдээллийн санд бүртгэх боломжгүй, өмчлөх хүсэлт, баримт нь архивт байхгүй, мөн 2014 оны А/388 дугаар захирамжаар газар өмчлүүлсэн шийдвэр гараагүй тул захирамж гаргах боломжгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-07-17, **Дугаар**: 123/ШШ2023/0027
- **Шийдвэр**: Хариуцагч Төв аймгийн Баянчандмань сумын Засаг даргын эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, нэхэмжлэгчийн зөрчигдсөн эрхийг сэргээсэн захирамж гаргаж, өмчлөх эрх олгогдсон газрыг шинэчилсэн бүртгэлд бүртгүүлэхийг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.8, 100.1, 101.1, 101.2, Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 21.1, 22.1, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 107.5, Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуулийн 4.1.4.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-18, **Дугаар**: 221/МА2023/0636
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль бус.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 101.1, 101.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-12-19, **Дугаар**: 502
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Ц.И, түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Д.Л
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хууль ёсны итгэлийг хамгаалах зарчмыг буруу тайлбарлаж, захиргааны байгууллагын буруутай үйл ажиллагааг үгүйсгэсэн, мөн шүүх газар өмчлүүлэхийг даалгах эрхгүй гэж дүгнэсэн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч нь хуурамч нотлох баримтыг үндэслэн газар өмчлөх эрх үүссэн байсан ч, тухайн газрыг худалдан авч, улсын бүртгэлд бүртгүүлэн, хашаа хатгаж, худаг гаргах зөвшөөрөл авсан зэргээр хөрөнгө оруулалт хийсэн нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.8-д заасан "хууль ёсны итгэлийг хамгаалах" зарчимд нийцнэ.
- Газрын даамлын хуурамчаар үйлдэж, иргэдийн нэрийг сольсон үйлдэл нь захиргааны байгууллагын буруутай үйл ажиллагаа болох нь тогтоогдсон.
- Шүүхээс газар өмчлүүлэх шийдвэрийг шууд даалгах боломжгүй ч, Засаг даргын өмчлөх эрхийг баталгаажуулах хүсэлтийг шийдвэрлэхгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус гэж үзэх нь зөв.
- Иймд Төв аймгийн Баянчандмань сумын Засаг дарга нь нэхэмжлэгч Ц.И-ын хүсэлтийг хүлээн авч, сумын нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд иргэдэд өмчлүүлэх газрын байршилд хамаарч буй эсэхийг судлан, хуульд нийцүүлэн шийдвэрлэх ёстой.
- Уг газарт давхцал байхгүй тохиолдолд сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлаас баталсан газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд нийцүүлэн газрыг өмчлүүлэх нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.8-д заасан зарчимд нийцнэ.
- Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийн үйл ажиллагаанд хамааралгүй, өмнөх үйл баримтыг маргааны зүйлээр тодорхойлж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу байна.
- Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн "хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн газар өмчлөх эрхээ баталгаажуулах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй байгаа нь хууль бус эс үйлдэхүй гэж үзэх үндэслэлтэй" гэсэн дүгнэлт зөв боловч, газрыг өмчлүүлэх шийдвэр гаргаж, өмчлөх эрхийг баталгаажуулахыг шууд даалгаж шийдвэрлэсэн нь буруу.
ХуульTech