Тогтоол №2515·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Сонгинохайрхан дүүргийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч Д.Х, Ч.М нар “Г т л” ТӨҮГ-ын 2014-2018 оны татварын ногдуулалт, төлөлтийг шалгаж нийт 1,291,051,693.60 төгрөгийн зөрчил илрүүлэн 2019 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрийн 0303078 дугаар шийтгэлийн хуудсаар 422,900,571.00 төгрөгийн торгууль, хохирол, нөхөн төлбөр ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: “Г т л” ТӨҮГ нь шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгуулахыг хүссэн. Зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагаанд эрхгүй этгээдийг оролцуулсан, байгууллагыг төлөөлөх эрх бүхий этгээдийг оролцуулаагүй, зөрчлийн материалыг танилцуулаагүй, тайлбар, санал гаргах боломж олгоогүй, шийтгэлийн хуудсыг гардуулаагүй, шийтгэлийн хуудасны тооцооллын дүн зөрүүтэй, НӨАТ-ын дутуу үлдэгдэлд торгууль, алданги тооцохдоо хугацааг буруу тооцсон, илүү төлбөр тогтоосон гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч Д.Х, Ч.М нар нь Татварын ерөнхий газрын даргын 2009 оны 531 дүгээр тушаалаар баталсан зааврын дагуу шалгалт хийсэн бөгөөд "Г т л" ТӨҮГ-ын 2016 оны алдагдлыг бууруулж тооцон, алдагдал бууруулснаас үүссэн нөхөн татвар, торгууль, алдангийг хасч тооцон шийтгэл ногдуулсан нь эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн үйл ажиллагаа болсон. Мөн 2015 оны аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тайланг хугацаандаа төлөөгүй зөрчилд ногдуулсан торгууль, алданги нь Өршөөл үзүүлэх тухай хуульд хамрагдана гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-06-17, **Дугаар**: 128/ШШ2020/0425
- **Шийдвэр**: “Г т л” ТӨҮГ-ын гомдлыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19.1.2, Татварын ерөнхий хуулийн 74.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-09-02, **Дугаар**: 520
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
- **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 32.1, 34.1, 34.2, 107.4 зөрчсөн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-11-23, **Дугаар**: 210/МА2020/001476
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д.Х, Ч.М
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээлгэх.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2020 оны 9 дүгээр сарын 02-ны өдрийн 520 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 32.1-д заасан нотлох баримт цуглуулах үүргээ гүйцэтгээгүй.
- Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзэж, өөрийн дотоод итгэлээр үнэлэх 34.1, 34.2-т заасныг зөрчсөн.
- Нэхэмжлэгчийн гаргасан зөрчлийн тооцооллын алдааг харьцуулсан дүн, тооцооллын хүснэгт зэрэг нотлох баримтуудад хариуцагчаас тайлбар, няцаах баримт гаргаагүй байхад анхан шатны шүүх энэ талаар дүгнэлт хийгээгүй.
- Шүүхийн шийдвэрийн үндэслэх хэсэгт хэрэгт байгаа болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдэж, хэргийг хянан шийдвэрлэхэд үндэслэл болгосон нотлох баримтыг үнэлж дүгнэсэн байдал, захиргааны актын хууль зүйн үндэслэл, түүнд өгөх тайлбар, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болсон хэм хэмжээ, тэдгээрийг хэргийн бодит нөхцөл байдалд хэрхэн тайлбарлаж хэрэглэсэн тухайгаа тусгаагүй нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 107.4-т заасныг зөрчсөн.
- Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагад нийцэхгүй байна.
- Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан нь зөв бөгөөд хуулиар тогтоосон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй.