Тогтоол №4387·Захиргаа · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Э..." ХХК-ийн эзэмшлийн хайгуулын тусгай зөвшөөрөл бүхий талбайг Монгол Улсын Засгийн газар 2015 оны 512 дугаар тогтоолоор 3 жилийн хугацаагаар нөөцөд авч, улмаар УИХ-ын 2016 оны 35 дугаар тогтоолоор болон Засгийн газрын 2017 оны 91, 2019 оны 319 дүгээр тогтоолоор улсын тусгай хамгаалалтад авсан. Ингэснээр тус компани хайгуулын үйл ажиллагаагаа явуулах боломжгүй болсон тул нөхөх олговор олгохыг шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Э..." ХХК, хайгуулын тусгай зөвшөөрөл бүхий талбайг төрийн мэдэлд шилжүүлэн авсны нөхөн олговор олгох эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, нөхөн олговор олгохыг даалгах.
- **Хариуцагч**: Монгол Улсын Засгийн газар, Ашигт малтмал, газрын тосны газар, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-06-02, **Дугаар**: 375
- **Шийдвэр**: "Э..." ХХК-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 9.1.13, 11.1.19, 14.4, 26.9-д заасан нөхөн олговор авах зохицуулалтад нэхэмжлэгчийн нөхцөлүүд хамаарахгүй бөгөөд нөөцөд авсан хугацаа дууссан, нэхэмжлэгчид хохирол учраагүй гэж үзсэн.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2021-09-02, **Дугаар**: 210/МА2025/00969
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэгт ач холбогдол бүхий нотлох баримтыг цуглуулалгүйгээр хэргийн үйл баримт болон холбогдох хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 375 дугаар шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, үлдсэнийг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Засгийн газрын 2015 оны 512 дугаар тогтоолоор тусгай зөвшөөрлийн бүртгэл цэгцлэх зорилгоор нөөцөд авсантай холбоотой асуудал нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 13 дугаар зүйлээр зохицуулагдах бөгөөд нөөцөд авсан хугацаа дууссан тохиолдолд мөн зүйлийн 13.5-д зааснаар тусгай зөвшөөрөл эзэмшиж байсан этгээд давуу эрх эдлэхээр зохицуулсан тул 512 дугаар тогтоолоор нөөцөд авсантай холбоотой Ашигт малтмалын тухай хуулийн 9.1.13-т заасан үндэслэлээр нөхөх олговор шаардах эрхгүй гэж анхан шатны шүүх зөв дүгнэсэн.
- Газрын тухай хуулийн 16.1.1-д заасан улсын тусгай хамгаалалттай газар нь улсын тусгай хэрэгцээний газрын нэг төрөл бөгөөд Ашигт малтмалын тухай хуулийн 9.1.13-т заасан "тусгай хэрэгцээнд авах зорилгоор төрийн мэдэлд авах" гэсэн зохицуулалтад нэхэмжлэгчийн тусгай зөвшөөрлийн талбайг улсын тусгай хамгаалалттай газрын зориулалтаар тусгай хэрэгцээнд авсан нөхцөл хамаарахаар байна.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 14.4-т зааснаар тусгай зөвшөөрөл бүхий талбайг тусгай хэрэгцээнд авсан бол нөхөх олговор олгохыг эрх бүхий этгээдэд үүрэг болгосон. Засгийн газар нь нөхөх олговрыг мөнгөн хэлбэрээр олгох, эсхүл улсын төсвийн хөрөнгөөр хуримтлал тогтоосон талбайгаас олгох 2 боломжийн алийг нь ч хэрэгжүүлээгүй эс үйлдэхүй нь Ашигт малтмалын хуулийн 14.4-т заасныг зөрчсөн хууль бус захиргааны акт болох нь тогтоогдсон.
- Ашигт малтмал, газрын тосны газар нь Засгийн газрын шийдвэрийг хэрэгжүүлэх үүрэгтэй атал тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан гэх үндэслэлээр нөхөх олговор олгох үндэслэлгүй гэх тайлбар гаргасан нь хууль бус.
- Анхан шатны шүүх тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дуусахаас өмнө Засгийн газрын 512 дугаар тогтоолоор нөөцөд авч, уг хугацаа дуусахаас өмнө УИХ, Засгийн газрын шийдвэрүүд гарсан, тусгай зөвшөөрлийн эрх, үүргээ эдлэх боломжгүй байхад энэ талаарх хариуцагчийн тайлбар, тусгай зөвшөөрөл сунгуулах хүсэлт гаргасантай холбоотой баримтуудыг буруу үнэлж, хүсэлтээ хуульд заасан хугацаанд гаргаагүй гэж дүгнэсэн нь хэргийн нөхцөл байдлыг буруу дүгнэсэн.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 26.9-д заасан нь ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийн талбайтай хамааралтай зохицуулалт тул хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн нөхөн олговрын асуудлыг шийдвэрлэхэд хэрэглэхгүй.
ХуульTech