Тогтоол №1153·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "А м" ХХК нь хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дуусахаас өмнө ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдлөө Ашигт малтмал, газрын тосны газарт гаргасан боловч хариуцагч уг өргөдлийг шийдвэрлэхгүй байсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "А м" ХХК нь Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгож, ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэс нь нэхэмжлэгч хуульд заасан бүрдүүлбэрийг хангаагүй, тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан, мөн хориглосон талбайтай давхцалтай байсан тул өргөдлийг хүлээн авах боломжгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-09-12, **Дугаар**: 128/ШШ2017/0671
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоон, шийдвэр гаргахыг даалгасан. Ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгах хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 11.1.16, 19.1, 19.2, 21.1.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-11-02, **Дугаар**: 221/МА2017/0774
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус, үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй байсан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-12-19, **Дугаар**: 210/МА2017/0774
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Ашигт малтмалын тухай хуулийн зүйл, заалтыг буруу тайлбарлаж, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 24.1-д заасан "онцгой эрх"-ийнхээ дагуу хайгуулын тусгай зөвшөөрөл дуусахаас өмнө ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдлөө гаргасан тул хариуцагчийн гомдол үндэслэлгүй.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 24.2-т зааснаар тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан бөгөөд ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдөл гаргаагүй тохиолдолд л "онцгой эрх"-ээ алддаг. Нэхэмжлэгч энэ эрхээ алдаагүй.
- "Онцгой эрх" нь хайгуулын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь өөрийн хөрөнгөөр хайгуул хийснийхээ хувьд тухайн талбайдаа ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг хэн нэгэнтэй өрсөлдөхгүйгээр шууд авахыг хэлнэ.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 26.3.2-т "хайгуулын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь тухайн талбайд ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл хүсч өргөдөл гаргасан бол онцгой эрхийнх нь дагуу уурхайн талбай олгох" тухай заасан.
- Хайгуулын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн хүсэлт нь баримт бичгийн бүрдэл дутуу, эсхүл талбайн аль нэг хэсэгт ашиглалтыг хязгаарласан, хориглосон үндэслэлээр ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгохоос бүхэлд нь татгалзах нь "онцгой эрх"-ийн агуулгад нийцэхгүй тул холбогдох зөрчлийг арилгуулан олгох ёстой.
- Хариуцагч хүсэлтийг хүлээн авахдаа заагаагүй үндэслэлээр буюу "тусгай зөвшөөрлийн хугацаа дууссан" гэж татгалзсан нь хууль бус.
- Хариуцагч нь өргөдлийн талбайн давхцлыг арилгахыг мэдэгдсэн боловч нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг хэрхэн шийдвэрлэсэн нь тодорхойгүй байсан нь эс үйлдэхүй хууль бус болохыг нотолж байна.
ХуульTech