Тогтоол №5350

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь захиргааны байгууллагын газар эзэмшүүлэх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгож, өөрт нэмэлт газар эзэмшүүлэх тухай шаардлага гаргав. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийн газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчид нэмэлт газар эзэмшүүлэхийг даалгав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэж, нэмэлт газар эзэмшүүлэх боломжгүй, олгосон эрхийн гэрчилгээ хүчин төгөлдөр хэвээр байгаа, хууль тогтоомжийг зөрчсөн гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлж, хэргийн нөхцөл байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн тул шийдвэрийг хүчингүй болгон, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаав. Газар эзэмших эрхийн хугацаа дууссан эсэх, давхцалтай эсэх зэрэг нь тодорхойгүй байгаа бөгөөд шүүхийн үзлэг хийхдээ заавал гэрч оролцуулах журмыг зөрчсөн нь шийдвэрт нөлөөлсөн байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Орхон аймгийн Засаг дарга “С-ө” ХХК-ийн газар эзэмших эрхийг сунгахгүй байгаа нь хууль бус эс үйлдэхүй гэж маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "С-ө" ХХК болон "Т б" ХК, газар эзэмших эрхийг сунгахгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгож, газар эзэмших эрх сунгахыг Засаг даргад даалгах. - **Хариуцагч**: Орхон аймгийн Засаг дарга, маргаан бүхий газрын эзэмших эрх нь татан буугдсан компанитай холбоотой, одоогийн нэхэмжлэгчид уг газрыг эзэмшүүлсэн шийдвэр байхгүй тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2024-05-13, **Дугаар**: 119/ШШ2024/0024 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 37.1, 39.1, 39.1.1, 39.1.2-т заасан үндэслэлээр газар эзэмших эрх сунгуулах хүсэлт гаргаагүй, эсхүл газар эзэмшигч аж ахуйн нэгж татан буугдсан тохиолдолд эрх дуусгавар болдог. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-05-30, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч "С-ө"ХХК - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлж, хэт нэг талыг барьж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зөрчил гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтын хүрээнд хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой нотлох баримтыг бүрэн цуглуулаагүй. - Хэргийг шийдвэрлэхээс өмнө оролцогчийн гаргасан хүсэлтийг шийдвэрлэлгүй хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зөрчил гаргасан нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн. - Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.1, 32.1, 34.1, 34.2, 106.2, 107.4-т заасан шүүхийн үүрэг, шийдвэрийн үндэслэлийг хангаагүй. - Маргаан бүхий газрын эзэмших эрх дуусгавар болсон, эсхүл хүчингүй болгосон, бусдад шилжүүлсэн эсэх, Төрийн банкинд барьцаалсан талаар бүртгүүлсэн эсэх, газрын төлбөр төлөгдсөн байдал, хоёр компанийн хоорондын харилцаа зэрэг үйл баримтууд тодорхойгүй байна. - Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн 2024-05-13-ны өдрийн "нотолх баримт гаргуулах тухай" хүсэлтийг шийдвэрлээгүй нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зөрчилд хамаарна. - Эдгээр нөхцөл байдлаас шалтгаалан давж заалдах шатны шүүхээс маргаан бүхий захиргааны байгууллагын шийдвэр, үйл ажиллагааны улмаас нэхэмжлэгч нарын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдсөн эсэх болон шүүхийн шийдвэрийн хууль зүйн үндэслэлд дүгнэлт өгөх боломжгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь захиргааны байгууллагын хэд хэдэн захирамжийг хүчингүй болгож, газрын шинэ гэрчилгээ олгуулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, захирамжуудыг хүчингүй болгож, газрын гэрчилгээ олгохыг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гуравдагч этгээд болон хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэж, хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн, хууль ёсны итгэл хамгаалагдаагүй, нэхэмжлэгч газраа ашиглаагүй зэрэг үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийг шийдвэрлэхдээ хууль ёсны болон бодит баримтуудыг бүрэн цуглуулаагүй, хууль зүйн дүгнэлтээ хангалтгүй хийсэн гэж үзэж, шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг тодруулалгүй, зарим үндэслэлд дүгнэлт хийгээгүй, зөрчилтэй шийдвэр гаргасан нь давж заалдах шатны шүүхэд хамааралтай ноцтой зөрчил болсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хоёр удаагийн захирамжаар газрыг давхардуулан олгосон нь хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх нь хэргийн баримтуудыг бүрэн үнэлээгүй, хэргийн нөхцөл байдлыг бүрэн тодруулаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийн оролцогчдын маргаантай асуудлуудад хамааралтай нотлох баримтуудыг бүрэн цуглуулаагүй, үнэлээгүй нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчсөн. Захиргааны хэргийн шүүх нь хэргийн нөхцөл байдлыг тодруулах, нотлох баримт цуглуулах үүрэгтэй бөгөөд энэ үүргээ бүрэн биелүүлээгүй. Нэхэмжлэгчийн газрын эзэмших эрхтэй холбоотой гомдлууд нь үндэслэлтэй байж болзошгүй тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэх шаардлагатай.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "М-Э" ХХК-ийн эзэмшил газраас нийтийн эдэлбэр газарт хамаарна гэх үндэслэлээр хасаж, улмаар "Б" ХХК-д эзэмшүүлсэн захиргааны акт болон эс үйлдэхүйтэй холбоотой маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: "М-Э" ХХК нь Нийслэлийн Засаг даргын 2006 оны 87 дугаар захирамжийг илт хууль бус болохыг тогтоож, 2018 оны А/954 дүгээр захирамжийг хүчингүй болгож, газар дээрх "Б" ХХК-ийн хашаа, манаачийн байрыг чөлөөлүүлэх, мөн газрын хүсэлтийг шийдвэрлээгүй эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож шийдвэрлүүлэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг дарга, Нийслэлийн Газар зохион байгуулалтын алба нь маргаан бүхий газар дээрх үл хөдлөх хөрөнгө нь "Б" ХХК-ийн өмчлөлд байсан тул уг газрыг эзэмшүүлэх шийдвэр гаргасан нь хууль зөрчөөгүй гэж тайлбарласан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-13, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0792 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, "газар дээрх “Б” ХХК-ийн хашаа, манаачийн байр зэргийг чөлөөлүүлэх" нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 21.2.3, 5.3, Төмөр замын тээврийн тухай хуулийн 3.1.11, 3.1.21, Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэгч хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтрүүлсэн, маргаан бүхий газар дээрх хөрөнгө, төмөр зам нь "Б" ХХК-ийн өмчлөл бөгөөд газрыг шинээр эзэмшүүлээгүй, харин эзэмших эрхийг баталгаажуулсан, төмөр замын аюулгүй байдлыг хангахтай холбоотой гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-12-25, **Дугаар**: 210/МА2019/1199 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу хэрэглэсэн, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тодорхойлсон, процесс алдаа гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2019 оны 11 дүгээр сарын 13-ны өдрийн 128/ШШ2018/0792 дугаар шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчиж, хэрэгт хамаарал бүхий нотлох баримтуудыг дутуу цуглуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн тодруулалгүй хэргийг шийдвэрлэсэн. - "Б" ХХК-ийн маргаан бүхий газар дээрх төмөр замуудыг эзэмших эрхтэй эсэх, өмчлөлд бүртгэгдсэн үл хөдлөх хөрөнгүүд нь ямар хөрөнгө болох, тухайн газрын аль хэсэгт, ямар хэмжээтэй байрлаж байгааг нотолсон баримт байхгүй. - 2006 оны 87 дугаар захирамжаар нэхэмжлэгчийн 3430 м.кв газрыг ямар үндэслэлээр хассаныг тогтоох, холбогдох баримтыг цуглуулах шаардлагатай. - Зам, тээврийн хөгжлийн сайдын 2018 оны тушаалуудаар "Б" ХХК-ийн дагнасан хэрэглээний төмөр замуудын өмчлөл, эзэмших эрхийг тодруулах нь А/954 дүгээр захирамжид дүгнэлт хийхэд чухал. - "Б" ХХК-ийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгүүдийн доорх газар болон төмөр замын зурвас нь хэдэн м.кв талбайг эзэлж байгааг тодруулах шаардлагатай. - "Спецвнештехника" компанийн хөрөнгө өмчлөх эрхийн гэрчилгээний орчуулга гэх баримт нь нотлох баримтын шаардлага хангаагүй тул эх хувийг цуглуулж, мэтгэлцэх зарчмыг хангах ёстой. - Газрын тухай хуулийн 57.3, 57.4-т зааснаар зохих зөвшөөрөлгүйгээр газар дээр барилга, байгууламж барьсан бол Засаг дарга чөлөөлөх арга хэмжээ авах үүрэгтэй тул "Б" ХХК-ийн хашаа, манаачийн байрыг чөлөөлүүлэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг анхан шатны шүүх харьяаллын бус гэж үзсэн нь буруу. - Газрын тухай хуулийн 27.1-д зааснаар газар дээр үл хөдлөх эд хөрөнгө байрлаж буй нь газар эзэмших эрх шууд үүсгэхгүй тул "Б" ХХК нь маргаан бүхий газрыг хуульд заасан журмын дагуу эзэмшсэн эсэх үйл баримтыг тогтоож, А/954 дүгээр захирамжийн үндэслэл болсон Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 2014 оны 5/4 дүгээр тогтоолыг цуглуулах шаардлагатай.