Тогтоол №2816·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Т" ХХК-ийн 2016-2019 оны үйл ажиллагаанд Завхан аймгийн Татварын хэлтсээс хяналт шалгалт хийж, үл хөдлөх эд хөрөнгийн болон усны төлбөрийг бүрэн төлөөгүй гэх үндэслэлээр нийт 107,778,129.57 төгрөгийн нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Т" ХХК нь нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Үл хөдлөх эд хөрөнгийн татварыг ашиглагдах боломжгүй эд хөрөнгөд ногдуулахгүй, усны төлбөрийг энергийн тарифаар тооцох ёстой, мөн хууль хүчингүй болсон заалт баримталсан нь буруу гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар нэхэмжлэлийг эсэргүүцэж, нэхэмжлэгч компанийг зөвхөн уснаас ашиг олдог бөгөөд борлуулалтын орлогоо өөрсдийн дансанд хийдэггүй тул бүх орлогоос тооцох нь зөв гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-06-11, **Дугаар**: 118/ШШ2021/0026
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, 107,778,129.57 төгрөгийн төлбөрөөс 69,076,258.90 төгрөгийг хасаж, 38,701,870.67 төгрөгийн төлбөрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: 2019 оны Татварын ерөнхий хууль (Шинэчилсэн найруулга)-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 4, 2008 оны Татварын ерөнхий хуулийн 18.1.1, 74.1, Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19.1.2, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуулийн 3.1, 4.1.1, 5.1, 6.1, 8.1, 8.2, Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хуулийн 6.1, 10.1.1, 15.2, 15.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-09-15, **Дугаар**: 500
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн заалтуудыг өөрчилж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 79.1, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуулийн 3.1, 5.1, Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хуулийн 6.1.1, 10.1.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-12-07, **Дугаар**: 326
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн. Ижил төстэй хэрэгт өөр шийдвэр гаргасан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч "Т" ХХК нь усны урсацыг ашиглан усан цахилгаан станцын үйлдвэрлэл явуулдгийн хувьд Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хуулийн 6.1, 6.1.1-д заасны дагуу үйлдвэрлэлийн зориулалтаар ашигласан усанд төлбөр төлөх үүрэгтэй.
- Тус хуулийн 10.1.1-д зааснаар усны төлбөрийг усан цахилгаан станцын үйлдвэрлэл, үйлчилгээний борлуулалтын орлогын дүнгээс тооцох ёстой.
- Эрчим хүчний тухай хуулийн 3.1.22, 9.1.4-т заасан "тариф" болон Эрчим хүчний зохицуулах хорооны 2015 оны 298 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн цахилгааны чадал болон энергийн тариф тооцох аргачлал"-д "чадлын тариф" гэдэг нь чадал нийлүүлэхэд бэлэн байлгасны төлбөр болохыг тодорхойлсон.
- Иймд чадлын тарифаар тооцсон орлого нь ус ашиглан үйлдвэрлэсэн цахилгаан эрчим хүчний борлуулалтын орлого биш тул уг орлогод усны төлбөр ногдуулах үндэслэлгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай, Эрчим хүчний тухай хуулиудын холбогдох заалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэж чадаагүй.
- Мөн давж заалдах шатны шүүх шинжээчийн дүгнэлтийг үгүйсгэсэн, зөрчилтэй дүгнэлт хийж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.2, 106.4-т нийцэхгүй байна.
- Давж заалдах шатны шүүх ижил төрлийн маргаантай "Б" ХХК-ийн хэрэгт "чадлын тарифт усны төлбөр ногдуулахгүй" гэж дүгнэж шийдвэрлэсэн атлаа энэ хэрэгт эсрэг дүгнэлт хийсэн нь хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн байна.
ХуульTech