Тогтоол №3408·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын 2022 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрийн А/**** дугаар захирамжаар Д.С*****ийн газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: Д.С***** нь Засаг даргын захирамжийн Д.С*****т холбогдох хэсгийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулахыг шаардгажээ. Нэхэмжлэгч нь газрын төлбөрөө төлсөн, газар зориулалтын дагуу 2 жил дараалан ашиглаагүй нь хүндэтгэн үзэх шалтгаантай, захиргааны актын талаар урьдчилан мэдэгдээгүй, сонсох ажиллагаа хийгээгүй гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Баянзүрх дүүргийн Засаг дарга нь нэхэмжлэгч газар эзэмших эрхээ авснаас хойш газар зориулалтын дагуу ашиглаагүй, газрын төлбөрөө төлөөгүй тул захирамж үндэслэлтэй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-12-17, **Дугаар**: 128/ШШ2024/1041
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 40.1.5, 40.1.6-д заасныг баримталсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-03-18, **Дугаар**: 221/МА2025/0196
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөхийг хүссэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн “40.1.5” гэснийг хасч өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Олон нийтийн сүлжээгээр мэдэгдэл хүргүүлсэн баримтыг нотлох баримт гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-06-09, **Дугаар**: 001/ШХТ2025/0265
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн шийдвэр, магадлалыг эс зөвшөөрч, хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, эрх зүйн шинэ ойлголт, эсхүл хууль хэрэглээг тогтооход зарчмын хувьд нийтлэг ач холбогдолтой гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүхээс Газрын тухай хуулийн 40.1.6 дахь заалтыг “газар эзэмших эрхийн гэрчилгээний төрөл, гэрээнд заасан зориулалт, нөхцөл, болзол”-оор нь ялгаатай тайлбарлаж хэрэглэх эсэх, үүнд ялангуяа гэр бүлийн хамтын хэрэгцээний зориулалт бүхий газрыг тусгайлан авч үзэх эсэх тухай хууль зүйн асуудлыг шийдвэрлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
- Газрын тухай хуулийн 29.1-д зааснаар иргэнд гэр бүлийн хамтын хэрэгцээнд зориулан хувийн гэр, орон сууцны хашаа барих зориулалтаар үнэ төлбөргүй 0.07 га-гаас илүүгүй газар эзэмшүүлэх, мөн Газрын төлбөрийн тухай хуулийн 8.1.2-т 90 хувиар чөлөөлөхөөр хуульчилсан нь иргэдийн газар эзэмших эрхийг дэмжих, хөнгөлөн дэмжих зорилготой.
- Гэр бүлийн хамтын хэрэгцээний зориулалтаар газар эзэмшүүлэх үндсэн зорилго нь Монгол Улсын иргэдийн хувьд өөрийн гэсэн амьдрах, аминдаа гэр, сууц барих зэргээр гэр бүлийн зориулалтаар газартай болгох хууль зүйн нөхцөлийг бүрдүүлэх явдал юм.
- Үйлдвэрлэл, үйлчилгээний зориулалтаар иргэн, аж ахуйн нэгжид олгосон газарт тавигдах нөхцөл шаардлага нь гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалт бүхий газарт тавигдах шаардлагаас нөхцөл, болзлын хувьд ялгаатай байх ёстой.
- Нэхэмжлэгч Д.С***** нь газрын төлбөрөө төлсөн, мөн амины орон сууц захиалан бариулахаар гэрээ байгуулсан зэрэг нь газраа зориулалтаар нь эзэмшиж, ашиглах хүсэл эрмэлзэлтэй байсныг илэрхийлж байна.
- Хариуцагч Засаг дарга нь Газрын тухай хуулийн зорилго, зохицуулалтыг үл харгалзан, нэхэмжлэгчийг “гэр бүлийн хэрэгцээний газраа зориулалтын дагуу 2 жил дараалан ашиглаагүй” хэмээн газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгосон нь Газрын тухай хуулийн 4.1.3-т заасан шударга ёсыг хангах зарчимтай зөрчилдөж байна.
- Иймд Газрын тухай хуулийн 40.1.6 дахь зохицуулалтыг эрхийн гэрчилгээ эзэмшигч иргэн болон аж ахуйн нэгж, байгууллагын эзэмшиж буй газрын зориулалтаас хамааран ялгаатай байдлаар тайлбарлаж хэрэглэх нь тус хуулийн агуулга, зорилгод нийцнэ гэж үзсэн.
- Шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй тул хүчингүй болгосон.