Тогтоол №7040·Захиргаа · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ашигт малтмал, газрын тосны газар нь тусгай хамгаалалтад авсан газарт ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох сонгон шалгаруулалт зарласан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Т а и" ХХК нь тусгай хамгаалалтад авсан газарт давхцуулан сонгон шалгаруулалт зарласан үйлдлийг хууль бус болохыг тогтоолгож, учирсан хохирол 70,064,003.23 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Ашигт малтмал, газрын тосны газар болон Кадастрын хэлтэс нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, тусгай зөвшөөрлийн талбайн тодорхой хэсгийг буцаан өгсөн нь өмнө төлсөн төлбөрийг буцаан олгох үндэслэл болохгүй гэж тайлбарласан.
### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД
- 2011 оны 01 дүгээр сарын 20-ны өдрийн УИХ-ын 4 дүгээр тогтоолоор Дорноговь аймгийн Мандах сумын нутагт орших Арваннаймын Богд уулыг тусгай хамгаалалтад авсан.
- "Т а и" ХХК нь 2014 онд 56,098.52 га талбайд хайгуулын тусгай зөвшөөрөл авсан бөгөөд үүний 10,264.1 га нь дээрх тусгай хамгаалалттай давхацсан.
- "Т а и" ХХК-ийн хүсэлтээр 2017 оны 10 дугаар сарын 03-ны өдрийн Кадастрын хэлтсийн даргын шийдвэрээр 12,314.94 га талбайг хасаж, 43,783.58 га болгон багасгасан.
- Хариуцагч нь тусгай хамгаалалтад авсан тогтоолууд 2015 онд бүртгэгдсэн бөгөөд тухайн үед талбай нь хориглосон хязгаарласан талбайтай давхцалгүй байсан гэж тайлбарласан.
- Нэхэмжлэгч нь сонгон шалгаруулалтад 285,000,000 төгрөг төлсөн бөгөөд хасагдсан 12,314.94 га талбайд ногдох 62,564,205.43 төгрөг болон тусгай зөвшөөрлийн төлбөрийн илүү төлөлтөөс үүссэн нийт 70,064,003.23 төгрөгийн хохирлыг нэхэмжилсэн.
### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2020-03-23, **Дугаар**: 128/ШШ2020/0186
Тусгай хамгаалалтад авсан 10,264 га газарт сонгон шалгаруулалт явуулсан Ашигт малтмалын газрын үйлдэл хууль бус байсныг тогтоож, уг талбайд төлсөн сонгон шалгаруулалтын хураамж 52,145,220 төгрөгийг Ашигт малтмал, газрын тосны газраас гаргуулж, үлдэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Ашигт малтмал, газрын тосны газар нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 11.1.25, 14.3-т заасан үүргээ биелүүлээгүй, тусгай хэрэгцээнд авсан газрыг бүртгэлд бүртгэх, сонгон шалгаруулалтын талбайг солбицлоор тодорхойлох үүргээ зөрчсөн.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 11.1.14, 11.1.18, 11.1.22, 11.1.23-т заасан үүргүүдээ биелүүлээгүйгээс тусгай хамгаалалтад авсан газарт сонгон шалгаруулалт явагдсан нь тогтоогдсон.
- Монгол Улсын Их хурлын 2011 оны 01 дүгээр сарын 20-ны өдрийн 4 дүгээр тогтоол болон Засгийн газрын 2012 оны 5 дугаар сарын 30-ны өдрийн 191 дүгээр тогтоолоор тусгай хамгаалалтад авсан талбайд сонгон шалгаруулалт зарласан нь хууль бус.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 101.2-т заасны дагуу иргэн, хуулийн этгээд өөрт учирсан хохирлыг хохирол учруулсан захиргааны байгууллагаас нэхэмжилж гаргуулах эрхтэй.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 55.7-д "талбайн тодорхой хэсгийг буцаан өгсөн нь өмнө төлсөн тусгай зөвшөөрлийн төлбөрийг бууруулах, эсхүл түүнийг буцаан олгох үндэслэл болохгүй" гэж заасан тул тусгай зөвшөөрлийн төлбөрийг гаргуулах шаардлагыг хангахгүй.
- Нэхэмжлэгчээс 10,264 га талбайгаас илүү хэмжээгээр буцаан өгсөн 2000 га талбайд ногдох сонгон шалгаруулалтын хураамжийг шаардах нь үндэслэлгүй.