Тогтоол №3082·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Засгийн газрын 2015 оны 410, 485 дугаар тогтоолоор Сибирь хушны үр, идээг ховор ургамлын жагсаалтад оруулж, улсын хилээр лицензтэй нэвтрүүлэхийг хориглосон барааны жагсаалтад өөрчлөлт оруулсан нь хууль зөрчсөн эсэх маргаан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Эс Си интернэшнл" ХХК, "Тэнүүн зоргол" хоршоо, "Фалькэ-Экологи" ХХК, "Альянс минерал" ХХК-ууд Засгийн газрын 410, 485 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгуулах, 410 дугаар тогтоолын 1, 2 дахь заалтад "идээ" гэж оруулсан нь хууль зөрчсөн болохыг тогтоолгохыг шаардсан. Нэхэмжлэгч нар хушны самрын идээ нь ургамал бус, хүнсний бүтээгдэхүүн тул ховор ургамлын жагсаалтад оруулах нь үндэслэлгүй, улмаар улсын тэмдэгтийн хураамж ногдуулж эрх ашгийг нь зөрчиж байна гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Монгол Улсын Засгийн газар. Хушны ой нь нөөц багатай, Байгалийн ургамлын тухай хуулиар Засгийн газар ховор ургамлын жагсаалтыг батлах эрхтэй, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулиар ховор ургамал болон тэдгээрийн гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүнээс хураамж авах хууль зүйн үндэслэлтэй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-01-11, **Дугаар**: 221/ШШ2018/0001
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Монгол Улсын Засгийн газрын тухай хуулийн 7.2, 30.2, Байгалийн ургамлын тухай хуулийн 3.4, 17.4, Ойн тухай хуулийн 38.7, Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 14.2-т заасныг баримтлан Засгийн газрын тогтоолууд нь хуульд нийцсэн бөгөөд нэхэмжлэгч нарын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-01-11, **Дугаар**: 221/ШШ2018/0001
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий шийдвэр гаргаагүй, хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг үнэлээгүй, нотлох зарчмыг зөрчиж нэг талыг барьсан шийдвэр гаргасан, Засгийн газрын тогтоолууд нь хууль тогтоомж зөрчсөн, улмаар нэхэмжлэгч нарын эрх ашгийг зөрчиж байна гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Засгийн газрын тогтоолууд нь Монгол Улсын Засгийн газрын тухай хууль болон салбарын хуулиудыг зөрчөөгүй бөгөөд хуш модны самрын үр, идээг ховор ургамлын жагсаалтад оруулсан нь үндэслэлтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-03-22, **Дугаар**: 221/МА2018/00011
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, шаардлагатай нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлсэн, Засгийн газрын тогтоолууд нь хууль тогтоомж зөрчсөн хэвээр байна гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Засгийн газрын 2015 оны 410, 485 дугаар тогтоолоор Сибирь хушны үр, идээг ховор ургамлын жагсаалтад оруулсан нь Байгалийн ургамлын тухай хуулийн 3.4-т заасан "ховор ургамлын жагсаалтыг Засгийн газар батална" гэсэн заалттай нийцсэн.
- Байгалийн ургамлын тухай хуулийн 17.4-т нэн ховор, ховор ургамал, тэдгээрийн гаралтай түүхий эд, зүйлийг судалгаа, шинжилгээнээс бусад зориулалтаар, эсхүл эцсийн бүтээгдэхүүн болгосноос бусад тохиолдолд гадаадад гаргахыг хориглоно гэж заасан.
- Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 21.1.13-т ховор ургамал, тэдгээрийн гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэлийн зориулалтаар бэлтгэн гадаадад гаргахад хураамж авахыг хуульчилсан.
- Иймд Засгийн газраас хуш модны самрын үр, идээг ховор ургамлын жагсаалтад, мөн улсын хилээр лицензтэй нэвтрүүлэхийг хориглосон барааны жагсаалтад оруулсан нь хууль зөрчөөгүй.
- Нэхэмжлэгч компаниуд нь Сибирь хушийг ховор ургамлын жагсаалтад оруулсан тул Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн дагуу улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөр байна.
- Шүүхийн дүгнэлт нь Засгийн газрын хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийн хүрээнд гаргасан шийдвэрүүд нь үндэслэлтэй бөгөөд нэхэмжлэгч нарын эрх ашиг зөрчигдсөн гэх нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна.