Тогтоол №2174·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Татварын улсын байцаагчид "Н т" ХХК-д 2016 онд НӨАТ-ын хий бичилттэй падаан ашиглан татвар ногдох орлогыг бууруулсан гэх үндэслэлээр нөхөн татвар, торгууль, алданги оногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Н т" ХХК нь татварын байцаагч нарын шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгуулахыг шаардгасан. Учир нь худалдан авалт бодитоор хийгдсэн, хуурамч падаан эсэхийг мэдэх боломжгүй байсан, мөн хүчингүй болсон хуулийн заалтыг үндэслэж шийтгэл оногдуулсан нь хууль бус гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар нь зөрчил үйлдэгдсэн 2016 онд хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан Татварын ерөнхий хуулийн 74 дүгээр зүйлийг баримтлан шийтгэл оногдуулсан нь үндэслэлтэй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-23, **Дугаар**: 128/ШШ2019/0598
- **Шийдвэр**: Баянгол дүүргийн Татварын хэлтсийн улсын байцаагч Д.Б, Ц.Б нарын 2018 оны 05 дугаар сарын 22-ны өдрийн 260011993 дугаартай шийтгэлийн хуудсыг хоёр сар хүртэл хугацаагаар түдгэлзүүлсэн.
- **Үндэслэл**: Зөрчлийн тухай хуулийн 1.2.2, 1.3.1, 11.19.3, Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 2.4.1.1, 1.5-д зааснаар хэргийн нөхцөл байдлыг цаашид тодруулах шаардлагатай, шүүхийн шинжлэн судлах боломжоос хэтэрсэн тул захиргааны байгууллагаас дахин акт гаргах хүртэл түдгэлзүүлсэн. Хэрэв тогтоосон хугацаанд шинэ акт гаргаагүй бол маргаан бүхий актыг хүчингүй болсонд тооцохоор шийдвэрлэсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-20, **Дугаар**: 600
- **Гомдлол гаргагч**: "Н т" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн "Н т" ХХК-ийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.5, Татварын ерөнхий хуулийн 74.1, 74.1.4, 74.2, 74.3-д заасныг баримтлан шийтгэлийн хуудас үндэслэлтэй гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-20, **Дугаар**: 210/МА2020/00021
- **Гомдлол гаргагч**: "Н т" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, хүчингүй болсон хуулийн заалтыг үндэслэсэн нь хууль бус гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2019 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрийн 600 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- "М г э и" ХХК болон "Д" ХХК-ийн захирал Р.Б нь 2015-2016 онуудад олон тооны аж ахуйн нэгжүүдэд бараа худалдан борлуулсан мэтээр НӨАТ-ын цахим шивэлт хийж, татвар ногдох орлогыг бууруулан татвар төлөхөөс зайлсхийх боломжийг бусдад олгосон нь эрүүгийн хэрэг бүртгэлтийн явцад тогтоогдсон.
- "М г э и" ХХК болон "Д" ХХК-ийн захирал Р.Б нь ямар нэг борлуулалт хийгээгүй, НӨАТ-ын падаанд хий бичилт хийж аж ахуйн нэгжүүдэд өгсөн үйлдлээ хүлээн зөвшөөрсөн нь Нийслэлийн прокурорын газрын 2018 оны 03 дугаар сарын 15-ны өдрийн 58 дугаартай тогтоолоор тогтоогдсон.
- "Н т" ХХК-ийн 2016 онд "М г э и" ХХК, "Д" ХХК-иудаас худалдан авсан гэх бараа материалын хувьд НӨАТ төлөгдсөн гэж дүгнэх боломжгүй.
- Татварын ерөнхий хуулийн 74 дүгээр зүйлд 2015 оны 12 дугаар сарын 04-ний өдрийн хуулиар нэмэлт өөрчлөлт оруулсан боловч, Зөрчлийн тухай хууль 2017 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөгдсөн тул энэ хүртэлх хугацаанд Татварын ерөнхий хуулийн (2008) 74 дүгээр зүйлийн холбогдох заалтуудыг хүчингүй болсон гэж үзэхгүй.
- Зөрчлийн тухай хуулийн 1.4.3-т зөрчилд тооцох, зөрчил үйлдсэн хүн, хуулийн этгээдэд оногдуулах шийтгэл, албадлагын арга хэмжээний төрөл, хэмжээг тухайн зөрчил үйлдэх үед дагаж мөрдөж байсан хуулийн дагуу шийдвэрлэхээр заасан.
- Маргаан бүхий актаар тогтоосон зөрчлүүд нь 2016 онд үйлдэгдсэн бөгөөд тухайн үед хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байсан Татварын ерөнхий хуулийн (2008) 74.1, 74.3-т заасныг баримтлан шийтгэл оногдуулсан нь хууль зөрчөөгүй.
- Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай (2006) хуулийн 14.3 болон шинэчлэн найруулсан (2015) хуулийн 14.5-д албан татвар суутган төлөгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нь баримтад тусгагдаагүй бол уг албан татварыг хасч тооцохгүй гэж ижил агуулгаар заасан.
- Анхан шатны шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-д заасан зохицуулалтыг буруу хэрэглэж, хэргийн нөхцөл байдлыг цаашид тодруулах шаардлагатай гэх үндэслэлээр маргаан бүхий шийтгэлийн хуудсыг түдгэлзүүлсэн нь үндэслэлгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх давж заалдах гомдлын хүрээнд хянах зохицуулалтад нийцээгүй, давж заалдах гомдол гаргасан этгээдийн эрх зүйн байдлыг дордуулж шийдвэрлэсэн нь буруу боловч, хяналтын шатны шүүх гомдлын хүрээнд магадлалыг хянаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны дээрх алдаа нь магадлалыг бүхэлд нь хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй гэж дүгнэсэн.
ХуульTech