Тогтоол №3123·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Д" ХХК нь "Эрдэнэт үйлдвэр" ХХК-тай тоног төхөөрөмж худалдах гэрээ байгуулж, 2016, 2018 онуудад дансандаа орлого хүлээж авсан боловч татварын тайланд тусгаагүй. Татварын хяналт шалгалтаар борлуулалтын орлогоо тайлагнаагүй зөрчил илрүүлж, 114,185,324 төгрөгийн төлбөр тогтоосон.
- **Нэхэмжлэгч**: "Д" ХХК нь орлого олоогүй байхад татвар тогтоосон, бодит байдалд биелүүлэх боломжгүй, зардал хасаагүй, компанийг төлөөлөх эрхгүй этгээд гэрээ байгуулсан тул актыг хүчингүй болгуулах.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар компанийн дансанд орлого орсон байхад тайлагнаагүй, зарлагын баримт байгаагүй, компани тамга тэмдгээ хариуцаж, гэрээ хийхэд хяналт тавих үүрэгтэй байсан тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-09-27, **Дугаар**: 33
- **Шийдвэр**: Актаар ногдуулсан нөхөн татвар, торгууль, алданги 114,185,324 төгрөгийг 29,868,532 төгрөг болгон багасгасан.
- **Үндэслэл**: 2016 онд орсон орлогод татварын нөхөн ногдуулалт хийх, торгууль, алданги ногдуулах хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-01-04, **Дугаар**: 28
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Татварын улсын байцаагчийн актыг дахин шинэ акт гаргах хүртэл 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлсэн.
- **Үндэслэл**: Татварын улсын байцаагч нар нөхөн ногдуулалтын акт ногдуулахдаа хуульд заасан зарчмыг зөрчиж, хяналт шалгалтыг бүрэн гүйцэд хийгээгүй, татвар төлөх үүрэгтэй этгээдийг зөв тогтоосон эсэх нь тодорхойгүй, шүүхийн шинжлэн судлах хүрээнээс хэтэрсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-04, **Дугаар**: 130
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргаж, хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр давж заалдах шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 118.3-т заасан хэргийг бүхэлд нь хянах үүргээ биелүүлээгүй, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл, гомдлын үндэслэл тус бүрд эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй.
- Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт нэхэмжлэгч, хариуцагч хоёулаа гомдол гаргасан байхад давж заалдах шатны шүүх гомдлыг хангахгүй орхиж шийдвэрлэхдээ яагаад хангаагүй талаар магадлалд огт тусгаагүй, анхан шатны шүүх хуулийг яаж буруу хэрэглэсэн, яагаад үндэслэлгүй болсон талаар ямар нэгэн эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй.
- Хариуцагчаас хөөн хэлэлцэх хугацаатай холбоотой гаргасан гомдолд давж заалдах шатны шүүх дүгнэлт хийгээгүй.
- Нэхэмжлэгчийн "компанийг ямар орлоготой, ямар зарлагатай гэж үзсэн нь тодорхойгүй" гэх гомдлын үндэслэлд эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй, холбогдох баримтыг бүрэн дүүрэн үнэлээгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-т заасан "захиргааны актыг 6 сар хүртэл хугацаагаар түдгэлзүүлэх" зохицуулалтыг буруу хэрэглэсэн. Учир нь хэргийн нөхцөл байдал тодорхойгүй байх урьдчилсан нөхцөл үүсээгүй, нэхэмжлэгч хуулийн этгээдийн дансанд маргаан бүхий гүйлгээний мөнгө орсон үйл баримт илэрхий тодорхой.
- "Орлого олсон этгээдэд татвар оногдуулаагүй, татвар төлөх үүрэгтэй этгээдийг зөв тогтоосон эсэх нь тодорхойгүй" гэсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт нь хууль зүйн үндэслэлгүй, маргааны үйл баримттай нийцэхгүй байна.
- "Гэрээг байгуулах эрхтэй этгээд мөн эсэх, итгэмжлэл байсан эсэхийг татварын улсын байцаагч шалгах үүрэггүй, дахин тодруулах, шүүхийн шинжлэн судлах хүрээнээс хэтэрсэн зүйл байхгүй" тул давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт нь хэрэгт ач холбогдолгүй.