Тогтоол №1859·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Татварын улсын байцаагч нар “А” ХХК-ийн 2011-2015 оны татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хяналт шалгалт хийж, экспортолсон хайлуур жонш, гянтболдын хүдэр баяжмалд ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг төлөөгүй гэх зөрчил тогтоон, нөхөн татвар, торгууль, алданги нийт 61,221,280.1 төгрөгийн төлбөр ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: “А” ХХК нь маргаан бүхий актын гянтболдод холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулахыг хүссэн. Тус компани нь жонш олборлох тусгай зөвшөөрөлтэй боловч гянтболд олборлох, ашиглах тусгай зөвшөөрөлгүй, өөрийн эзэмшлийн газраас гянтболд олборлоогүй, бусдаас худалдан авч экспортод гаргасан тул төлбөр төлөгч биш гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47 дугаар зүйлийг үндэслэн, олон улсын зах зээлийн үнийг жишиг болгон нэмэлт болон үндсэн хувиар тооцож акт ногдуулсан нь хууль зөрчөөгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-16, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0639
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 18.1.3, 18.1.13, 29.1.1, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1, 47.10.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-31, **Дугаар**: 221/МА2019/0063
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэргийг буруу шийдвэрлэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-18, **Дугаар**: 221/МА2019/0063
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, нотлох баримтыг нягтлан шалгаагүй, үндэслэлгүй дүгнэлт хийсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1-д "ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь уурхайн эдэлбэрээс олборлож худалдсан, эсхүл худалдахаар ачуулсан болон ашигласан бүх төрлийн бүтээгдэхүүний борлуулалтын үнэлгээнээс тооцож ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг улсын төсөвт төлнө" гэж заасан.
- Маргаан бүхий актаар тогтоосон гянтболдыг нэхэмжлэгчийн ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй талбай, "уурхайн эдэлбэрээс олборлосон эсэх" асуудалд шүүх дүгнэлт хийх шаардлагатай байсан.
- Анхан шатны шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 32.1-д заасны дагуу хэргийг хянан шийдвэрлэхэд ач холбогдол бүхий нотлох баримтыг цуглуулж, дүгнэлт хийгээгүй.
- Нэхэмжлэгч гянтболд олборлох тусгай зөвшөөрөлгүй, бусдаас худалдан авсан гэж маргасан үйл баримтуудын талаар шүүх нотлох баримт цуглуулаагүй.
- Шүүх Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1-ийн "урьдчилсан нөхцөл"-ийг тайлбарлан хэрэглэлгүйгээр, "тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн ашиглалтын талбай дахь ашигт малтмалын нөөц болон уг этгээдийн худалдан борлуулсан, экспортолсон ашигт малтмалын нэр, төрөл өөр байх нь татвар төлөхгүй байх үндэслэл биш" гэх ойлгомжгүй дүгнэлт хийсэн нь шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх зарчимд нийцэхгүй байна.
- Иймд хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах нь зүйтэй.
ХуульTech