Тогтоол №1604·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчдээс баталсан "Түргэн үйлчилгээний цэг (ТҮЦ) ажиллуулах журам"-ыг Хууль зүй, дотоод хэргийн яам бүртгэхээс татгалзаж, хүчингүй болгох дүгнэлт гаргасан. Гэвч уг журмыг хүчингүй болгохгүй, бодит байдал дээр хэрэгжүүлж ТҮЦ-үүдийг ачиж байгааг иргэд эсэргүүцэн шүүхэд хандсан.
- **Нэхэмжлэгч**: З.А нарын 70 иргэн. Журмыг хүчингүй болгохгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгохыг даалгах, ерөнхий менежерийн амаар гаргасан шийдвэрийг хүчингүй болгох.
- **Хариуцагч**: Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчид, Улаанбаатар хотын ерөнхий менежер. Журмыг хүчин төгөлдөр гэж үзэж, Хууль зүйн сайдын дүгнэлтийг заавал биелүүлэх албагүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-06-06, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0354
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, журмыг хүчингүй болгохгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгохыг даалгаж, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 66.3.2-т зааснаар Хууль зүйн сайдын дүгнэлт гарсан байхад журмыг хүчингүй болгохгүй байгаа нь иргэдийн эрхийг зөрчсөн хууль бус эс үйлдэхүй мөн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-07-02, **Дугаар**: 221/МА2018/0429
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Уг журам нь улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй тул эрх зүйн үйлчлэлгүй, иймд эс үйлдэхүйн маргаан үүсэх үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 67.2-т зааснаар хэм хэмжээний актыг улсын бүртгэлд бүртгэж нийтэлсний дараа дагаж мөрдүүлнэ. Бүртгэгдээгүй акт эрх зүйн үйлчлэлгүй тул түүнийг хүчингүй болгохгүй байгааг эс үйлдэхүй гэж үзэхгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-18, **Дугаар**: 210/ХТ2018/0411
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хүчин төгөлдөр болоогүй актыг бодит байдал дээр хүчээр хэрэгжүүлж, иргэдийг хохироож байхад шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд найруулал болон процедурын өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Захиргааны хэм хэмжээний актыг Захиргааны ерөнхий хуулийн 67.2-т зааснаар улсын нэгдсэн бүртгэлд бүртгэж, эмхэтгэлд нийтэлсний дараа хүчин төгөлдөр дагаж мөрдүүлнэ.
- Хууль зүй, дотоод хэргийн яам уг журмыг бүртгэхээс татгалзсан тул уг журам нь нийтээр заавал дагаж мөрдөх эрх зүйн чадамжгүй, үйлчлэлгүй акт юм.
- Эрх зүйн үйлчлэлгүй актыг "хүчингүй болгохгүй байгаа эс үйлдэхүй" гэж маргах нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1-д заасан шүүхийн харьяаллын бус маргаан болно.
- Улаанбаатар хотын ерөнхий менежерийн амаар өгсөн чиглэл, танилцуулга нь бие даасан захиргааны акт биш тул шүүх хүлээн авч шийдвэрлэх боломжгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн хоёр дахь шаардлагыг (амаар гаргасан шийдвэр) тогтоох хэсэгтээ орхигдуулсан байсныг хяналтын шатны шүүх залруулж өөрчлөлт оруулсан.