Тогтоол №1410·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "С..." ХХК-ийн 2012-2014 оны татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн хяналт шалгалтаар 447,741,445.4 төгрөгийн зөрчил илэрч, үүнээс 44,774,144.5 төгрөгийн нөхөн татвар ногдуулсан тухай татварын улсын байцаагчийн акттай холбоотой маргаан үүсжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: "С..." ХХК нь татварын улсын байцаагчийн 2016 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдрийн 010000640 дугаар актыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Учир нь өршөөлийн хуульд хамрагдсан, Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийн дагуу залруулга хийсэн, татварын байцаагчид томилолтгүй, удирдамжгүй шалгалт хийсэн, урьдчилан мэдэгдээгүй гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Архангай аймгийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч Ч.Б, Д.Э нар нь өршөөлийн хуулиар эрүүгийн хэрэг хэрэгсэхгүй болсон ч нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг нөхөн төлөхөөс чөлөөлөгдөхгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-10-31, **Дугаар**: 109/ШШ2017/0043
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, татварын улсын байцаагчийн актыг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын Ерөнхий хуулийн 231.1, 30.1.1, 30.1.4, 30.1.9, 34.1, 47.5 дахь заалтууд.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-01-17, **Дугаар**: 221/МА2018/0050
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 74.1, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.3.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-04-12, **Дугаар**: 210/МА2018/0050
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Татвар төлөгчийн үүрэг нь татвар ногдох зүйл, татвараа үнэн зөв тодорхойлж, тогтоосон хугацаанд төлөх тул хугацаанд нь төлөөгүй татварыг нөхөн төлөх нь захиргааны хариуцлага биш, харин татвар төлөгч татвар төлөх үүргээ биелүүлээгүйн улмаас ногдуулсан татварын хүү, торгууль, алданги нь захиргааны хариуцлага болно.
- Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хууль нь төлөөгүй татварыг нөхөн төлүүлэх харилцаанд үйлчлэхгүй, зөвхөн үүний улмаас үүссэн эрүүгийн болон захиргааны хариуцлагаас чөлөөлөхөд хэрэглэгдэнэ.
- Маргаан бүхий актаар нэхэмжлэгчид ямар нэгэн захиргааны хариуцлага хүлээлгээгүй, харин нөхөн татвар ногдуулсан нь хууль зөрчөөгүй.
- Өршөөлийн хуулиар хэрэгсэхгүй болгоход гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлоо нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн байхыг шаарддаг. Нэхэмжлэгчийн “гэм бурууг хүлээн зөвшөөрөөгүй” гэх гомдол үндэслэлгүй.
- Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийн үйлчлэлд “сайн дурын үндсэн дээр” хийгдсэн тайлан хамаарах бөгөөд нэхэмжлэгчийн татварын зөрчил нь эрүүгийн хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын явцад илэрч тогтоогдсон тул уг хуульд хамаарах үндэслэлгүй.
- Татварын зөрчил нь татварын улсын байцаагчийн дүгнэлт, прокурорын тогтоолоор нэгэнт тогтоогдсон байхад дахин удирдамж, томилолт үйлдэх, татварын хяналт шалгалт хийсэн байхыг шаардахгүй.