Тогтоол №1172

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь гуравдагч этгээдэд газар эзэмшүүлсэн, улмаар өмчлүүлэхээр олгосон захиргааны актуудын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Нэхэмжлэгч нь тухайн газарт 2010 оноос хойш оршин сууж, цэвэрлэж ашигласан боловч албан ёсоор эзэмших хүсэлт нь шийдэгдээгүй, газрын хаяг, байршил маргаантай гэж үзсэн. Гуравдагч этгээд нь 2008 онд уг газрыг эзэмших эрхтэй болж, улмаар өмчлөх эрхээ захиргааны актаар баталгаажуулсан байна.

АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Газрын тухай хуулийн 31.3, 32.1, Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 5.1-д заасныг үндэслэсэн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүх хэргийн нөхцөл байдал, хуульд нийцүүлээгүй, газар зохион байгуулалтын асуудалд үнэлэлт өгөөгүй, газрын хаяг байршил маргаантай, өөрсдийн гэр бүл тухайн газарт олон жил амьдарсан тул шийдвэрийг өөрчлөн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангахыг хүссэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 5.1.5.1, 21.1-ийг нэмж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ҮНДЭСЛЭЛ: Гуравдагч этгээд нь маргаан бүхий газрыг 2008 оноос захиргааны актаар эзэмших эрхтэй болж, гэрчилгээгээр баталгаажсан. Нэхэмжлэгчээс энэхүү актаас өмнө тухайн газрыг эзэмших хүсэлтийг хуульд заасан журмын дагуу гаргаагүй. Нэхэмжлэгчийн ахын 2010 онд гаргасан хүсэлт нь Газрын тухай хуулийн 31.3-т заасан бусдын эзэмшиж, ашиглаж байгаа газартай давхцахгүй байх шаардлагад нийцээгүй. Газрын тухай хуулийн 27.1-ээр иргэн Засаг даргын шийдвэр, гэрээ, эрхийн гэрчилгээний үндсэн дээр газар эзэмших эрхтэй тул "Газрын албанаас зааж өгсөн, цэвэрлэж буусан" гэх гомдол үндэслэлгүй. Нэхэмжлэгч нь Газрын тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу газрыг эзэмшиж, ашиглаагүй тул түүний газар эзэмших эрх зөрчигдөөгүй. Иймд Засаг даргын захиргааны актуудыг хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй. Анхан шатны шүүх хуулийн зүйл заалтыг зөв хэрэглэсэн боловч, тогтоох хэсэгт зарим заалтыг нэмж тусгасан нь нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон дүгнэлтийг өөрчлөөгүй.