Тогтоол №1147·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн сайдын А-289 дүгээр тушаалаар "Х а а т ш у т ү н"-д олгосон 0.28 га газар нь нэхэмжлэгчдийн эзэмшилд байсан газартай давхцсан тул уг тушаалыг хүчингүй болгуулах болон газар ашиглах эрхээ баталгаажуулах нэхэмжлэл.
- **Нэхэмжлэгч**: Г.Х, Б.Г, Б.Г нар нь маргаан бүхий газарт 1973, 1976 оноос хойш амьдарч байгаа бөгөөд Газрын тухай хуулийн 27.5, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 33, 35 дугаар зүйлд заасны дагуу газар эзэмшиж ашиглах эрхтэй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангуулах.
- **Хариуцагч**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-30, **Дугаар**: 128/ШШ2017/0524
- **Шийдвэр**: Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн сайдын А-289 дүгээр тушаалын "Х а а т ш у т ү н"-д олгосон 0.28 га газрын Г.Х-ийн 300 м.кв газартай давхцсан хэсгийг хүчингүй болгож, Г.Х-ийн 300 м.кв газар ашиглах эрхийг хангасан. Үлдэх шаардлагуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 2.1, 35.1, Газрын тухай хуулийн 4.1.3, 27.5, 44.8.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-09-06, **Дугаар**: 221/МА2017/0640
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Г.Х, Б.Г, Б.Г болон гуравдагч этгээд.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, Г.Х-д 513.5 м.кв газар эзэмшүүлэхийг даалгаж, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 2.1, 35.1, Газрын тухай хуулийн 4.1.3, 27.5, 44.8.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-11-20, **Дугаар**: 221/МА2017/0640
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Б.Г, Б.Г.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хуулийг буруу тайлбарласан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, Г.Х, Б.Г нарт тус бүр 500 м.кв газар ашиглуулахыг даалгаж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. Гуравдагч этгээдийн гомдлыг хүлээн авахаас татгалзсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх Г.Х-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагын зөвхөн 300 м.кв хэсгийг хангасан нь талийгаач нөхрийнх нь нэр дээр өмнө нь олгогдож байсан хүчингүй болсон захирамжид үндэслэсэн нь буруу.
- Б.Г нь 2012 оноос хойш газар ашиглах хүсэлтээ өгч байсан нь нотлогдсон тул түүний нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх Г.Х-д 513.5 м.кв газрыг "эзэмшүүлэх"-ээр даалгасан нь Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 1, 7 дугаар бүлэг болон Газрын тухай хуулийн 44.6-д заасан “ашиглах эрх”, “0.05 га-аас илүүгүй” байх шаардлагыг зөрчсөн.
- Монгол Улсын Засгийн газрын 2015 оны 03 дугаар сарын 23-ны өдрийн хуралдааны тэмдэглэл нь 1994 оноос өмнө Богдхан уулын дархан цаазат газар, Зайсангийн аманд суурьшсан иргэдийн газрыг баталгаажуулах зорилготой бөгөөд Б.Г нь 1994 оноос өмнө амьдарч байсан, 18 насанд хүрсэн тул бусдын адил амьдарч буй газраа баталгаажуулах эрхтэй.
- Б.Г-ийн хувьд 2015 оноос өмнө газар ашиглах хүсэлт өгсөн нь нотлогдоогүй тул түүний нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.
- Гуравдагч этгээд "Х а а, ш у т н"-д газар ашиглах эрх олгогдохоос өмнө нэхэмжлэгчид уг газар дээр амьдарч, хүсэлтээ өгч байсан тул Газрын тухай хуулийн 4.1.3-т заасан шударга ёс, тэгш байдлын зарчмын үүднээс Г.Х, Б.Г нарт тус бүр 0.05 га газар ашиглуулах нь зүйтэй.