Тогтоол №9466

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдлийг олгохоос татгалзсан захиргааны шийдвэрийг эс зөвшөөрч, тухайн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах, өргөдлийг хуулийн дагуу шийдвэрлэхийг даалгах нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэгч нь орон нутгийн засаг даргын "дэмжихгүй" саналыг хуульд заасан үндэслэлгүй гэж үзсэн. Хариуцагч нь татгалзсан шийдвэр нь хуульд нийцсэн, зохих журмыг баримталсан гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан шийдвэрийг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Учир нь, тухайн асуудлаар өмнө нь гаргасан нэхэмжлэлийг эрх, ашиг сонирхол хөндөгдөөгүй гэх үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож, улмаар орон нутгийн засаг даргын "дэмжихгүй" санал хүчин төгөлдөр хэвээр үлдэж, улмаар захиргааны шийдвэр хуульд нийцсэн гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Орон нутгийн засаг даргын "дэмжихгүй" санал нь өмнөх шүүхийн шийдвэрээр хүчин төгөлдөр болсон тул захиргааны байгууллага уг саналыг үндэслэн хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан шийдвэр гаргасан нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдөлд хариуцагч буюу аймгийн Засаг даргын гаргасан саналыг хүчингүй болгож, хуулийн дагуу дэмжсэн санал гаргахыг шаарджээ. Нэхэмжлэгч нь Засаг даргын санал нь хууль бус, хуулийн заалтыг зөрчсөн гэж үзэж байна. Хариуцагч нь Засаг даргын санал нь захиргааны акт биш, улсын байгууллагад шууд үр нөлөө үзүүлэхгүй, нэхэмжлэлийн шаардлага хангагдах боломжгүй гэж тайлбарлажээ. АНХАН ШАТ: Аймаг, сумын иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын саналыг аваагүй, хуулийн шаардлагыг зөрчсөн тул Засаг даргын гаргасан саналыг хүчингүй болгожээ. Гэвч Засаг даргын саналыг дэмжсэн санал гаргахыг даалгах шаардлагыг нь хангаагүй байна. ҮНДЭСЛЭЛ: Засаг даргын санал нь захиргааны акт бөгөөд хууль тогтоомжийг зөрчсөн тул хүчингүй болгох үндэслэлтэй гэж шүүх үзжээ. Харин Засаг даргаас дэмжсэн санал гаргахыг даалгах шаардлагыг нь хангаагүй нь, эрх бүхий байгууллагаас шийдвэрлэх үүргээ биелүүлээгүй буюу шийдвэрлэхгүй орхигдуулсан эс үйлдэхүй болоогүй гэж дүгнэжээ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн компани нь орон нутгийн засаг захиргааны зөвшөөрөлгүй саналыг хүчингүй болгуулахаар нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхээс нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Орон нутгийн удирдлага нь нутаг дэвсгэрийн онцлог, иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах зорилгоор хуульд заасан үндэслэлээр ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзах санал гаргах эрхтэй. Иймд орон нутгийн даргын саналыг хууль бус гэж үзэхгүй бөгөөд нэхэмжлэгчийн эрх ашиг зөрчигдөөгүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: ".." ХХК нь Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын "Дөч" голын сав газарт ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн боловч аймгийн Засаг дарга "дэмжихгүй" гэсэн санал өгсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Дорнод аймгийн Засаг даргын "Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүсч гаргасан өргөдөлд өгөх санал"-уудыг хүчингүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, Засаг даргын санал нь хууль зүйн үндэслэлтэй. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн дагуу хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүсч, Ашигт малтмалын Кадастрын хэлтсээс анхан шатны шүүлтийг хийж, зөвшөөрөл олгох боломжтой гэж үзсэн. - Хариуцагч Дорнод аймгийн Засаг дарга нь Дашбалбар сумын ИТХ-ын тогтоол болон аймгийн ГХБХБГ-ын саналыг үндэслэн, тухайн талбайг тариалангийн талбай болгохоор шийдвэрлэсэн, мөн "Дөч" голын онцгой хамгаалалтын бүстэй давхцаж байгаа тул "дэмжихгүй" гэсэн санал өгсөн. - Нэхэмжлэгч нь Засаг даргын "дэмжихгүй" гэсэн санал нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.5-д заасан үндэслэлд нийцэхгүй, мөн аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн хуралдааны тогтоол аваагүй нь хууль зөрчсөн гэж үзсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2017-10-18, **Дугаар**: 210/МА2017/00344 - Нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Дорнод аймгийн Засаг даргын 2015 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдрийн 12, 2016 оны 01 дүгээр сарын 20-ны өдрийн 135 дугаар "Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүсч гаргасан өргөдөлд өгөх санал"-уудыг тус тус хүчингүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.4-т Засаг дарга нь тухайн талбай байрших сумын болон аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн саналыг авч хариу өгөх ёстой байтал, Засаг дарга нь Дашбалбар сумын ИТХ-ын саналыг аваагүй. - Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 22.1.12, 30.1.13-т зааснаар ашигт малтмалын хайгуулын зөвшөөрөл олгох эсэх асуудлыг Хурлын Тэргүүлэгчдийн хуралдаанаар хэлэлцүүлэн шийдвэрээ Засаг даргад уламжлах ёстой. - Засаг дарга нь Дашбалбар сумын ИТХ-ын саналыг аваагүй байхад "Дэмжихгүй" саналыг гаргасан нь хууль зөрчсөн. - Засаг даргын "дэмжихгүй" саналын үндэслэл болох "атар газрыг тариалангийн талбай болгох" асуудал болон "Дөч" голын хамгаалалтын бүстэй давхцаж байгаа нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.5-д заасан хуульд заасан үндэслэлд хамаарахгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Х��йгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн компанийн өргөдлийг хангахаас татгалзсан захиргааны актын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь Засаг даргын "дэмжихгүй" гэсэн санал нь үндэслэлгүй, мөн татгалзсан шийдвэрийг гаргахад Ашигт малтмалын тухай хуулийг бус Иргэдээс төрийн байгууллага, албан тушаалтанд гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх тухай хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж маргажээ. Хариуцагч нь Засаг даргын санал хуульд заасан үндэслэлтэй бөгөөд Ашигт малтмалын тухай хуулийг зөрчсөн байдал тогтоогдсон тул татгалзсан нь хууль ёсны гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 4.1.13, 11.1.16, Газрын тухай хуулийн 20.1.3-т заасныг үндэслэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Аймаг, нийслэлийн Засаг даргын санал нь тусгай зөвшөөрөл олгох үндсэн нөхцөл болдог. Засаг даргын "дэмжихгүй" саналын хууль зүйн үндэслэлийг эцсийн шийдвэр гаргах эрхтэй байгууллага хянадаггүй. Хайгуулын талбай нь тусгай хэрэгцээнд авсан талбайтай давхцаж байгаа тохиолдолд тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзах нь хуульд нийцнэ. Олон нийтэд мэдээлэл хүргүүлэх ажиллагааг хуульд заасны дагуу хийсэн.