Тогтоол №2849·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "М п м г" ХХК нь ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл авч, уг эрхийг "А м" ХХК-д худалдсан. Хариуцагч нь тусгай зөвшөөрөл борлуулсны орлогын албан татварыг тодорхойлохдоо хасагдах зардлыг тооцоогүй тул татварыг илүү тодорхойлсон гэж маргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: "М п м г" ХХК нь Татварын ерөнхий газраас албан татварыг 36,925,874 төгрөгөөр илүү тодорхойлсон хэсгийг хууль бусад тооцуулж, хүчингүй болгуулах, илүү төлсөн татварыг буцаан гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Татварын ерөнхий газар нь нэхэмжлэгчээс ирүүлсэн хүсэлт, баримтыг хянаж үзэхэд татвар төлөгч татварын ногдлоо өөрөө тодорхойлсон, гэрээний үнэлгээг үндэслэн татвар ногдуулсан нь хуульд нийцсэн гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-02-15, **Дугаар**: 128/ШШ2022/0090
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, албан татварын тооцооллыг хянаж, 36,925,874 төгрөгөөр илүү тодорхойлсон хэсгийг хууль бусад тооцуулж, хүчингүй болгон, илүү төлсөн татварыг хариуцагчаас гаргуулсан.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 12.1.4, 75.2, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 30.3, 30.3.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-04-20, **Дугаар**: 265
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 40.1.5, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 30.6, 30.10, 30.11, Сангийн сайдын 2019 оны 302 дугаар тушаалын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Ашигт малтмал, цацраг идэвхт ашигт малтмал, газрын тосны хайгуул, ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийн үнэлгээ тооцох, татварын ногдлыг тодорхойлох аргачлал"-ын 5.1, 3.1, 3.2, 3.3.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-06-13, **Дугаар**: 259
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 10.1.2-т заасан төрийн байгууллагаас олгосон эрх борлуулсан, шилжүүлсний орлого нь хөрөнгө борлуулсан, шилжүүлсний орлогод хамаарна.
- Ийм орлогод албан татвар ногдуулах орлогыг тодорхойлохдоо мөн хуулийн 18.7.1-д зааснаар "төрийн байгууллагаас эрх олгосон тохиолдолд эрх авахтай холбогдон төрийн байгууллагад төлсөн баримтаар нотлогдох төлбөр, хураамж"-ийг хасаж тодорхойлно.
- Нэхэмжлэгч нь сонгон шалгаруулалтын үнийн саналын зөрүүд төлсөн 357,969,885 төгрөг, хайгуулын тусгай зөвшөөрөл, түүний эрх олгох үйлчилгээний хөлсөнд төлсөн 3,000,000 төгрөгийг (нийт 360,969,885 төгрөг) Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 18.7.1-д заасанд хамруулан, хөрөнгө борлуулсны албан татвар ногдуулах орлогыг тооцох учиртай.
- Гэрээний үнэ 600,000,000 төгрөгөөс хасагдах зардал 360,969,885 төгрөгийг хасаж, татвар ногдуулах орлогыг 239,030,115 төгрөгөөр тодорхойлж, 10%-иар тооцон 23,903,011.5 төгрөгийн татвар ногдуулахаар байна.
- Хариуцагч аргачлал баримтлан гэрээний үнийн дүнгээс 10 хувиар тооцож албан татварыг тодорхойлсон нь хуульд нийцээгүй тул нэхэмжлэгч компани 36,096,989 төгрөгийн татвар илүү төлсөн байна.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 4.1.20-д заасан "тусгай зөвшөөрлийн төлбөр" нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 18.7.1-д заасан хасагдах зардалд хамаарахгүй.
- Татварын ерөнхий хуулийн 2.1-д зааснаар татварын хууль тогтоомж нь Үндсэн хууль, Татварын ерөнхий хууль болон тэдгээрт нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэх бөгөөд аргачлал нь хуульд нийцсэн байх ёстой. Хуульд шууд заасан тохиолдолд аргачлалыг хуулийн заалтад нийцүүлэн хэрэгжүүлнэ.
- Татварын алба татвар ногдуулах орлогыг тодорхойлох маягтыг зөв буруу мэдүүлсэн эсэхээс үл хамааран эрх борлуулсан, шилжүүлсэн орлогод албан татварыг ногдуулахад хасагдах зардлын талаар хуульд тусгайлан заасантай нийцүүлэлгүйгээр аргачлалыг баримтлан татвар ногдох орлогыг тодорхойлсноор татвар төлөгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн.
ХуульTech