Тогтоол №4976·Захиргаа · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Архангай аймгийн төвд дулааны станц, шугам сүлжээ барих төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны гэрээг Эрчим хүчний яам цуцалсан.
- **Нэхэмжлэгч**: “Э.Г.Э” ХХК нь гэрээг цуцалсан Эрчим хүчний яамны шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоож, төслийн барилга угсралтын ажлыг үргэлжлүүлэхийг хариуцагч нарт даалгах.
- **Хариуцагч**: Архангай аймгийн Засаг дарга, Эрчим хүчний яам, Эрчим хүчний зохицуулах хороо нь Эрчим хүчний яамны гэрээ цуцалсан албан бичиг нь захиргааны акт биш, мөн олон улсын гэрээ, Засгийн газрын тогтоолын дагуу төсөл хэрэгжих боломжгүй болсон тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-01-13, **Дугаар**: 36
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Эрчим хүчний яамны албан бичгийг хууль бус болохыг тогтоон хүчингүй болгож, төслийн барилга угсралтын ажлыг үргэлжлүүлэхийг хариуцагч нарт даалгасан.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.1, 4.2.1, 4.2.8, 24.1, 24.2, 37.1, 52.1, 52.2.3-т заасныг баримтлан, Эрчим хүчний яамны албан бичгийг захиргааны акт гэж үзсэн.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2022-03-29, **Дугаар**: 001/ХТ2021/0091
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Архангай аймгийн Засаг даргын өмгөөлөгч, Хариуцагч Эрчим хүчний яамны итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу хэрэглэсэн бөгөөд нэхэмжлэгчтэй байгуулсан гэрээ нь Засгийн газрын шийдвэр, олон улсын гэрээг зөрчиж байна.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Эрчим хүчний яамны 2019 оны 08 дугаар сарын 30-ны өдрийн а/3263 дугаар албан бичгийг Захиргааны ерөнхий хуулийн 37.1-д заасан "тодорхой нэг тохиолдлыг зохицуулсан захиргааны акт" гэж үзэхгүй.
- Анхан шатны шүүх гэрээг захиргааны гэрээ буюу Концессийн хуулийн 3.1.3-д заасан "концессын гэрээ" гэж үзсэн атлаа уг хуульд заасан хэм хэмжээнд нийцсэн эсэх, гэрээ хэрэгжээгүй шалтгаан, цуцлах үндэслэлд дүгнэлт өгөөгүй нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий болоогүй.
- Захиргааны байгууллага бүхий л үйл ажиллагаандаа хууль дээдлэх, хуульд үндэслэх зарчмыг баримтлах үүрэгтэй. Гэрээг байгуулахдаа "төр болон хувийн хэвшлийн түншлэл"-ийн талаар хууль тогтоомж батлагдаагүй байхад энэхүү хувилбарыг сонгож байгуулсан нь хууль зөрчсөн.
- Төсвийн тухай хуулийн 30.2-т заасан зохицуулалт байсан хэдий ч түншлэгчийг хэн, хэрхэн сонгох, гэрээг ямар захиргааны байгууллага байгуулах, талуудын эрх, үүрэг, гэрээг байгуулах, өөрчлөх, цуцлах, дуусгавар болгох үндэслэл зэрэг харилцааг зохицуулсан хууль тогтоомж батлагдаагүй байсан.
- Эрчим хүчний яам нь Монгол Улсын яамны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 4.1-д заасан хууль дээдлэх, хуульд үндэслэх зарчмыг баримтлаагүй тул Иргэний хуулийн 56.1.1-д заасны дагуу уг гэрээг "хүчин төгөлдөр бус хэлцэл" гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Хууль, эрх зүйн хэм хэмжээнд нийцүүлж байгуулаагүй, хууль бус захиргааны гэрээг хэрэгжүүлэхийг захиргааны байгууллагад шүүхээс даалгах хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Гэрээний талууд Концессын хуульд заасан гол шаардлагуудыг хангаагүй байхад анхан шатны шүүх "Концессын гэрээ" гэж үзсэн нь үндэслэлгүй.
- Засгийн газрын 2015 оны 459 дүгээр тогтоолоор БНСУ-ын Эксим банкны зээлээр төслийг хэрэгжүүлэхээр шийдвэрлэсний улмаас тухайн гэрээ хэрэгжих боломжгүй болсон тул Эрчим хүчний яамнаас гэрээг цуцлах мэдэгдэл хүргүүлснийг хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй.
- Гэрээний агуулгын голлох ач холбогдол бүхий харилцаа өөрчлөгдсөн, гэрээний аль нэг тал цаашид баримтлах боломжгүй болсон тул Захиргааны ерөнхий хуулийн 56.2-т зааснаар гэрээг цуцлах нь зүйтэй.
- Хэрэгжих боломжгүй болсон гэрээг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх нэхэмжлэгчийн эрх, ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж үзэх боломжгүй, харин хууль бус гэрээний үр дагаврыг арилгуулахаар жич нэхэмжлэл гаргах эрхтэй.