Тогтоол №2809·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "С..." ХХН нь 2020 оны 07 дугаар сарын 09-ний өдөр үүсгэн байгуулагдсан бөгөөд өмнө нь өөр компанид ажиллаж байсан 38 ажиллагсдыг 2020 оны 08 дугаар сарын 03-ны өдрөөс ажилд авсан. Эдгээр ажиллагсад өмнөх компанидаа Нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөх, ажилгүйдлийн даатгалын сангаас дэмжлэг үзүүлэх тухай хуулийн дагуу шимтгэлээс чөлөөлөгдөж байсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "С..." ХХН нь 38 ажиллагсдыг Нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөх, ажилгүйдлийн даатгалын сангаас дэмжлэг үзүүлэх тухай хуульд заасны дагуу шимтгэлийн чөлөөлөлт, хөнгөлөлтөд хамруулахаас татгалзсан Сүхбаатар дүүргийн Нийгмийн даатгалын хэлтсийн шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоож, нөхөн хамруулахыг шаардгасан.
- **Хариуцагч**: Сүхбаатар дүүргийн Нийгмийн даатгалын хэлтэс нь "С..." ХХН-ийг 2020 оны 03 дугаар сарын 25-наас хойш бүртгүүлсэн аж ахуйн нэгж тул тус байгууллагын ажилчид чөлөөлөлт эдлэх боломжгүй гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-06-30, **Дугаар**: 440
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөх, ажилгүйдлийн даатгалын сангаас дэмжлэг үзүүлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлд зааснаар "С..." ХХН нь 2020 оны 03 дугаар сарын 25-наас хойш бүртгүүлсэн тул уг хуулийн үйлчлэлд хамаарахгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-09-07, **Дугаар**: 475
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, нэхэмжлэгчийн ажиллагсдад чөлөөлөлт хамаарахгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангасан.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөх, ажилгүйдлийн даатгалын сангаас дэмжлэг үзүүлэх тухай хуулийн хязгаарлалт нь хуулийн этгээдийн ажиллагсдад хамаарахгүй бөгөөд ажиллагсад тус бүрийн нөхцөл байдлыг тодруулж, хөнгөлөлт, чөлөөлөлтөд хамруулах нь зүйтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-11-02, **Дугаар**: 254
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, "С..." ХХН-ийг шинээр бүртгүүлсэн аж ахуйн нэгж мөн гэдгийг тогтоосон атлаа ажиллагсдыг чөлөөлөлтөд хамруулсан нь хууль бус.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөх, ажилгүйдлийн даатгалын сангаас дэмжлэг үзүүлэх тухай хуулийн 1 дүгээр зүйлд ажил олгогч болон даатгуулагчийн шимтгэлийг чөлөөлөхөөр заасан.
- Уг хуулийн 5 дугаар зүйлд 2020 оны 03 дугаар сарын 25-наас 2021 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрийг хүртэлх хугацаанд шимтгэл төлөгчөөр бүртгүүлсэн хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгж, байгууллага, сайн дураар даатгуулсан даатгуулагч уг хуулийн үйлчлэлд хамаарахгүй гэж заасан.
- Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 15.1-д ажил олгогч болон даатгуулагчийн шимтгэл төлөх хувь хэмжээг ялгаж тогтоосон.
- Хуулийн 5 дугаар зүйлд заасан хязгаарлалт нь шинээр бүртгүүлсэн аж ахуйн нэгж буюу ажил олгогчид хамаарах бөгөөд ажил олгогч нь шимтгэл төлөхөөс чөлөөлөгдөхгүй.
- Харин уг хязгаарлалтад даатгуулагчийг заагаагүй тул аж ахуйн нэгж, байгууллагад ажиллаж байгаа эсэхээс үл хамаарч даатгуулагчийн төлөх нийгмийн даатгалын шимтгэл чөлөөлөгдөхөөр байна.
- Иймд нэхэмжлэгч хуулийн этгээд нь ажил олгогчийн хувьд хуулийн үйлчлэлд хамаарахгүй ч тус хуулийн этгээдэд ажиллагсад нь Нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөх, ажилгүйдлийн даатгалын сангаас дэмжлэг үзүүлэх тухай хуулийн 1, 21, 22 дугаар зүйлүүдэд заасан ажилласан хугацаанд хамаарах нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөхөөс тодорхой хувиар чөлөөлөгдөнө.
- Давж заалдах шатны шүүх хуулийн зорилго болон зохицуулалтад нийцүүлэн, ажиллагсдын нөхцөл байдлыг тодруулж, хөнгөлөлт, чөлөөлөлтөд хамруулах нь зүйтэй гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй байна.