Тогтоол №2797·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "О т" ХХК-ийн 2013-2015 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтөд хийсэн хяналт шалгалтаар татварын улсын байцаагчид 2018 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдрийн шийтгэлийн хуудсаар нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "О т" ХХК нь татварын улсын байцаагч нартай үүссэн харилцааг татварын эрх зүйн харилцаа болохыг тогтоолгох, цахилгаан дамжуулах өндөр хүчдэлийн шугамд ногдуулсан үл хөдлөх эд хөрөнгийн нөхөн татвар, торгууль, алдангийг хүчингүй болгуулах, алдагдлыг ихэсгэсэн гэсэн дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах, мөн өршөөлийн хуульд хамруулахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар нь хяналт шалгалтыг хуулийн дагуу явуулсан, Зөрчлийн тухай хуулийн дагуу шийтгэлийн хуудас гаргасан нь хууль зөрчөөгүй, цахилгаан дамжуулах өндөр хүчдэлийн шугам нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвараас чөлөөлөгдөхгүй, нөхөн татварыг хасагдах зардалд оруулах нь хууль зөрчсөн, өршөөлийн хуульд хамрагдах хүсэлт ирүүлээгүй тул хамруулах боломжгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-05-19, **Дугаар**: 336
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг хэрэгсэхгүй болгож, харин 2015 оны өршөөлийн хуульд зааснаар 5,842,552,773.79 төгрөгийн хүү, торгуулийг өршөөлд хамруулж, ногдуулсан төлбөрийг бууруулсан.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 18.1.6, 72.1, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 4.1.6, 12.1.9, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуулийн 3.1, Эрчим хүчний тухай хуулийн 3.1.9, Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 1.1, 3.1.4, 4.3, 10.2.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-07-09, **Дугаар**: 393
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь өршөөлийн хуулийг хэрэглэхдээ хугацааны хязгаарлалт хийснийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 2 дахь заалтыг өөрчилж, торгууль, алдангиас 2015 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийг дуустал хугацаанд хамаарах хэсгийг өршөөн хэлтрүүлж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 1.1, 4.3, 10.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-09-14, **Дугаар**: 169
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр, магадлалыг эс зөвшөөрч, цахилгаан дамжуулах шугамыг үл хөдлөх эд хөрөнгөд хамааруулахгүй байх, татварын эрх зүйн харилцааг тогтоолгох, алдагдлыг ихэсгэсэн дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах, өршөөлийн хуульд бүрэн хамруулахыг хүссэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- "О т" ХХК-ийн татварын улсын байцаагч нартай үүссэн харилцааг татварын эрх зүйн харилцаа болохыг тогтоолгох шаардлага нь маргаан бүхий захиргааны актын хууль ёсны эсэхэд шүүх дүгнэлт хийх боломжтой тул тусад нь шийдвэрлэх шаардлагагүй.
- Иргэний хуулийн 84.3, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуулийн 3.1-д зааснаар "О т" ХХК-ийн өндөр хүчдэлийн шугам нь эрчим хүчний барилга байгууламжийн бүрдэл хэсэг бөгөөд газар, түүнээс салгамагц зориулалтын дагуу ашиглаж үл болох тул үл хөдлөх эд хөрөнгөд хамаарна. Иймд үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар ногдуулсан нь хууль зөрчөөгүй.
- Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 12.1.9-д бусдаар гүйцэтгүүлсэн ажил, үйлчилгээний хөлсийг татвар ногдох орлогоос хасч тооцохоор заасан. Гэвч "О т" ХХК нь бусдаар гүйцэтгүүлсэн ажил, үйлчилгээний хөлсөнд ногдох татварыг суутган төлөөгүй нь Татварын ерөнхий хуулийн 18.1.6-д заасан татвар төлөгчийн үүргээ биелүүлээгүй үйлдэл юм.
- Албан татвар төлөгчийн буруутай үйл ажиллагаатай холбогдон төлсөн торгууль, алданги, бусдад учруулсан хохирлыг нөхөн төлсөн төлбөр нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуульд зааснаар албан татвар ногдох орлогоос үл хасагдах зардалд хамаарна.
- Иймд анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлтүүд нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна.