Тогтоол №2549·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Сүхбаатар дүүргийн Татварын хэлтсийн Татварын улсын байцаагч нар “Т б к” ХХК-иас 13,468,730.40 төгрөгийн авто тээврийн болон өөрөө явагч хэрэгслийн албан татвар, агаарын бохирдлын төлбөрийг суутган авсан.
- **Нэхэмжлэгч**: “Т б к” ХХК нь татвар суутган авсан уг үйлдлийг илт хууль бус болохыг тогтоолгохыг хүссэн. Учир нь тухайн тээврийн хэрэгслүүд нь фидуцийн гэрээний үндсэн дээр нэхэмжлэгчийн нэр дээр бүртгэгдсэн бөгөөд бодитоор эзэмшиж, ашигладаггүй тул татвар төлөгч биш гэж үзсэн. Мөн хариуцагч татварын суутгал хийхдээ мэдэгдэх, сонсох ажиллагаа явуулаагүй.
- **Хариуцагч**: СБД-ийн ТХ-ийн ТУБ Т.А, Б.М нар нь хуулийн дагуу татвар ногдуулж, суутган авсан гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-22, **Дугаар**: 128/ШШ2020/0355
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6, Монгол Улсын автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгслийн албан татварын тухай хуулийн 3, 6.1, Агаарын бохирдлын төлбөрийн тухай хуулийн 4.1.4, Татварын ерөнхий хууль (2008 оны)-ийн 31.3, 63.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-07-29, **Дугаар**: 458
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-15, **Дугаар**: 210/МА2020/00969
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Өмнөх шатны шүүхүүд хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, татвар төлөгчийг буруу тодорхойлсон, мөн сонсох ажиллагаа явуулаагүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн хяналтын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Монгол Улсын Автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгслийн албан татварын тухай хуулийн 3 дугаар зүйлд “автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгсэл эзэмшиж буй хувь хүн, аж ахуйн нэгж, байгууллага албан татвар төлөгч байна” гэж заасан.
- Тус хуулийн 6.1-д “Улсын бүртгэлд байгаа автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгсэлд тэдгээрийг ашиглаж байгаа эсэхийг үл харгалзан албан татвар ногдуулна” гэж заасан.
- Агаарын бохирдлын төлбөрийн тухай хуулийн 4.1.4-т “автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгсэл эзэмшигч” нь агаарын бохирдлын төлбөр төлөгч байна гэж заасан.
- Татварын хууль тогтоомжид татвар төлөгчийг "автотээврийн хэрэгслийн өмчлөгч" гэж бус, "эзэмшигч" буюу "тухайн автотээврийн хэрэгслийг эзэмших эрхтэйгээр бүртгүүлсэн этгээд" гэж тодорхой заасан тул бусад хууль тогтоомжтой холбож дэлгэрүүлэн тайлбарлах үндэслэлгүй.
- Татварын ерөнхий хуулийн 63.1-д хугацаанд нь төлөөгүй татварын өрийг татвар төлөгчийн банкин дахь данснаас үл маргах журмаар гаргуулахаар заасан.
- Хариуцагчийн үйлдлийг “хуулийн этгээдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд хуульд заасан үндэслэлгүйгээр халдсан” гэж үзэхгүй.
- Хариуцагч мэдэгдэх, сонсох ажиллагаа явуулаагүй эсэх нь маргаан бүхий үйлдлийг “илт хууль бус”-д тооцуулах хууль зүйн үндэслэл болохгүй.