Тогтоол №1706·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ц.Б нь 1997 онд үйлдвэрлэлийн осолд орж, хөдөлмөрийн чадвараа 100 хувь алдсан бөгөөд түүний тэтгэврийг Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн дагуу буруу тогтоосон гэж үзсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Ц.Б нь түүний тэтгэврийг дахин өөрчлөн тогтоохгүй байгаа хариуцагчийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, тэтгэврийг дахин өөрчлөн тогтоохыг Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргад даалгах, дутуу олгогдсон тэтгэврийн хохирлыг гаргуулахыг шаардгасан.
- **Хариуцагч**: Нийгмийн даатгалын ерөнхий газар болон Сүхбаатар дүүргийн Нийгмийн даатгалын хэлтэс нь нэхэмжлэгчийн тэтгэврийг тухайн үед хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан хууль тогтоомжийн хүрээнд зөв тогтоосон гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-08-30, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0536
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Ц.Б-ийн тэтгэврийг өөрчлөн тогтоохгүй байгаа хариуцагчдын үйлдэл хууль бус болохыг тогтоож, 1997 оны 03, 04, 05 дугаар сарын дундаж цалин хөлснөөс тооцож тэтгэврийг өөрчлөн тогтоож олгохыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын сангаас олгох үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөрийн тухай хуулийн 6.1, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 48.2, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 23, Төрийн албаны тухай хуулийн 4.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-11-14, **Дугаар**: 221/МА2018/0583
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн тэтгэврийг дахин өөрчлөн тогтоож, дутуу олгогдсон тэтгэврийн зөрүүг олгохыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 23, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөрийн тухай хуулийн 6.1, Төрийн албаны тухай хуулийн 4.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-28, **Дугаар**: 221/МА2018/0583
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгчийн үйлдвэрлэлийн ослын улмаас тахир дутуу болсон харилцааг Нийгмийн даатгалын сангаас олгох үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөрийн тухай хуулиар тусгайлан зохицуулсан байна.
- Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 3 дугаар бүлэг нь ердийн өвчин, ахуйн ослын улмаас хөдөлмөрийн чадвараа алдсан тохиолдолд хэрэглэгдэхээр заасан тул тухайн маргаанд хамаарахгүй.
- Нийгмийн даатгалын сангаас олгох үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний тэтгэвэр, тэтгэмж, төлбөрийн тухай хуулийн 6.1-д зааснаар үйлдвэрлэлийн осолд орсон даатгуулагчийн тэтгэврийг осолд орох үед эрхэлж байсан албан тушаалын сарын дундаж хөдөлмөрийн хөлснөөс хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь хэмжээгээр тооцож тогтооно.
- Нэхэмжлэгч Ц.Б нь 1997 онд үйлдвэрлэлийн осолд орж хөдөлмөрийн чадвараа 100 хувь алдсан тул түүнд тахир дутуугийн тэтгэврийг тогтоохдоо дээрх хуулийн зүйл, заалтыг баримтлан, тухайн осолд орох үед эрхэлж байсан албан тушаалын сарын дундаж хөдөлмөрийн хөлснөөс тооцож тэтгэврийг тогтоох үндэслэлтэй.
- Тахир дутуугийн тэтгэвэр тогтооход баримтлах сарын дундаж хөдөлмөрийн хөлсийг хэрхэн тодорхойлох талаар хуульд тодорхой зохицуулалт байхгүй тул шүүхүүд нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүй байх нийтлэг зарчмын хүрээнд шийдвэрлэсэн нь зөв.
- Хариуцагч нар шүүхийн шийдвэрийг биелүүлж, нэхэмжлэгч Ц.Б-ийн тэтгэврийг өөрчлөн тогтоож, тэтгэврийн хохирлыг гаргуулахдаа МИАТ ХК-иас ирүүлсэн 1997 оны 01 дүгээр сараас 06 дугаар сарын хөдөлмөрийн хөлсний дунджаас тооцож гаргуулах нь зүйтэй.
ХуульTech