Тогтоол №1894·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: БНХАУ-ын иргэн ВЮ нь 248,900 ам.доллар, 200,000 юанийг гаалийн хилээр нэвтрэхдээ мэдүүлээгүй тул зөрчлийн хэрэг нээж, бэлэн мөнгийг хураажээ. Үүнийг үндэслэн ВЮ нь ГЕГ-ын даргын тушаалаар батлагдсан зарим журмын заалтуудыг хүчингүй болгуулахыг хүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: ВЮ-гийн өмгөөлөгч нь “Зорчигчийн хувийн хэрэглээний эд зүйлийг гаалийн хилээр нэвтрүүлэх журам”-ын 6.4, 6.6 болон “Гаалийн хилээр нэвтрүүлэх бараа, тээврийн хэрэгсэлд гаалийн хяналт тавих нийтлэг журам”-ын 10.5 дахь заалтын “биеэс тусдаа явуулсан, бусдад дамжуулах, гаалийн болон бусад татвар төлөх бараа болон гаалийн байгууллагад мэдүүлэх валют...” гэсэн хэсгийг хүчингүй болгуулах. Учир нь эдгээр заалтууд нь Гаалийн тухай хуулийн 228.3, 8.1 болон Захиргааны ерөнхий хуулийн 60.1.6-г зөрчиж, хуулиар хориглоогүй зүйлийг хориглосон хэм хэмжээ тогтоосон нь нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг зөрчсөн.
- **Хариуцагч**: ГЕГ-ын дарга нь хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд, хуульд нийцүүлэн журмуудыг баталсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-25, **Дугаар**: 221/ШШ2019/0002
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Гаалийн тухай хуулийн 55.2.4, 228.3, 232.2, Мөнгө угаах болон терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх тухай хуулийн 15.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-25, **Дугаар**: 221/ШШ2019/0002
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: ГЕГ-ын дарга эрх хэмжээгээ хэтрүүлж, хуулиар хориглоогүй зүйлийг хориглосон нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Гаалийн тухай хуулийн 55.2.4, 228.3, 232.2, Мөнгө угаах болон терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх тухай хуулийн 15.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-25, **Дугаар**: 221/ШШ2019/0002
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль бус, хэм хэмжээний актууд нь хуулийг зөрчсөн тул хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Гаалийн улсын байцаагчийн 2018 оны 130 дугаар тогтоолд “...их хэмжээний гадаад валютыг гаалийн байгууллагад мэдүүлэхээс зайлсхийж, гаалийн хилээр нэвтрүүлэхийг завдсан..., Мөнгө угаах болон терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх тухай хуулийг зөрчсөн...” гэж тэмдэглэгдсэн нь маргаж буй журмыг зөрчлийн хэрэг нээх үндэслэл болгоогүй тул нэхэмжлэгчийн “...хууль бус журмыг баримталснаас эрх зөрчигдсөн...” гэх тайлбар үндэслэлгүй.
- Шүүх нь зөрчлийн хэрэг нээсэн нь үндэслэлтэй эсэх, нэхэмжлэгч буруутай эсэх асуудлуудыг дүгнэх боломжгүй, харин нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд маргаан бүхий хэм хэмжээний актын холбогдох заалтуудыг хүчингүй болгох үндэслэл байгаа эсэх, үүний улмаас нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн эсэхийг хянах ёстой.
- Гаалийн тухай хуулийн 228.3-т заасан зохицуулалтыг бусад хамаарал бүхий зохицуулалтуудтай уялдуулан хуулийн зорилго, агуулгад нийцүүлэн тайлбарлаж, ойлгож, хэрэгжүүлэх учиртай.
- Гаалийн тухай хуулийн 3.1.1-д “бараа” гэж “валют”-ыг ойлгох бөгөөд 55.1-д барааг гаалийн байгууллагад мэдүүлэх үүрэгтэйг, 55.2.4-д зорчигч улаан, ногоон гарцыг сонгох буюу үйл хөдлөлөөр мэдүүлж болохыг заасан.
- Валютын зохицуулалтын тухай хуулийн 13.1-д валютыг гаалийн байгууллагад мэдүүлсэн тоо, хэмжээгээр улсын хилээр нэвтрүүлж болохыг, Мөнгө угаах болон терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх тухай хуулийн 15.1-д 5 саяас 20 сая хүртэл төгрөг, түүнтэй тэнцэх хэмжээний гадаад валютыг мэдүүлэх шаардлагатайг тус тус зохицуулсан.
- Иймээс таван сая ба түүнээс дээш төгрөг, түүнтэй тэнцэх хэмжээний гадаад валют, чекийг бэлнээр авч яваа зорчигч гаалийн мэдүүлэг бичиж, улаан гарцаар нэвтрэхийг ГЕГ-ын даргын баталсан журмаар зохицуулсан нь Гаалийн тухай хуулийн 228.1, 228.2, 228.5, 228.7, 230.1, 232.2-т заасантай нийцсэн, хариуцагч хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд гаргасан, хууль ёсны хэм хэмжээний акт байх тул журмын холбогдох заалтын улмаас нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж үзэхгүй.
- Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийн үндэслэх хэсэгт “...маргаан бүхий актууд нь хуульд нийцсэн...” гэж танилцуулсан шийдвэрээс өөр дүгнэлт хийсэн нь буруу боловч, “нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон” шийдлийн тухайд өөр биш, маргаангүй бөгөөд шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх, хүчингүй болгох зэргээр шийдэлд нөлөөлөхөөргүй нөхцөлд хэргийг гомдлоор хянаж буй дээд шатны шүүх алдаатай дүгнэлтийг залруулж, зөвтгөн, шийдвэрийг хэвээр үлдээх боломжтой.
ХуульTech