Тогтоол №2834·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Цагдаагийн хошууч Ц.Б-г цэргийн алба хаасны тэтгэвэр хувь тэнцүүлэн тогтоолгохоор ажлаас чөлөөлж, 18 сарын цалинтай тэнцэх тэтгэмж олгосон ЦЕГ-ын даргын тушаалыг Ц.Б эс зөвшөөрч, бүрэн тэтгэвэр болон 36 сарын цалинтай тэнцэх тэтгэмж авах эрхтэй гэж маргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Ц.Б нь ЦЕГ-ын даргын тушаалыг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгон, 36 сарын цалинтай тэнцэх нэг удаагийн тэтгэмж тогтоосон акт гаргуулахыг шаардсан. Тэрээр нийт 32 жил ажилласан бөгөөд үүнээс иргэний байгууллагад ажилласан хугацааг Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 6.4-т заасны дагуу цэргийн алба хаасан хугацаанд оруулан тооцоход 21 жил 10 сар болж, бүрэн тэтгэвэр авах болзол хангасан гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: ЦЕГ-ын дарга нь Ц.Б цагдаагийн байгууллагад 20 жил ажиллаагүй тул бүрэн тэтгэвэр тогтоох боломжгүй, иргэний байгууллагад ажилласан хугацааг цэргийн тэтгэвэрт оруулан тооцох үндэслэлгүй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-11-16, **Дугаар**: 128/ШШ2021/0768
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 8.1.2, 19.1-д заасан 20-оос доошгүй жил алба хаасан эмэгтэй цэргийн алба хаагчийн шаардлагыг нэхэмжлэгч хангахгүй тул бүрэн тэтгэвэр болон 36 сарын тэтгэмж авах эрхгүй. Нэхэмжлэгч 11 жил 2 сар 29 хоног алба хаасан тул 8.2.3, 19.2-т заасны дагуу хувь тэнцүүлэн тэтгэвэр тогтоолгож, 18 сарын тэтгэмж авах нь үндэслэлтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-02-10, **Дугаар**: 108
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хуулийн зүйл, заалтын бичилтийн алдааг зөвтгөсөн.
- **Үндэслэл**: Иргэний байгууллагад ажилласан хугацааг цэргийн алба хаасан хугацаанд оруулан тооцож, нийт 20-оос доошгүй жил болсон эмэгтэйд Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 8.1.2-т зааснаар тэтгэвэр авах эрх үүсэх нь зөв боловч, нэг удаагийн тэтгэмж олгохдоо энгийн байгууллагад ажилласан жилийг нэмсэн хугацаагаар тооцох үндэслэлгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-04-12, **Дугаар**: 158
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Э
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх холбогдох хуулийн заалтуудыг бүрэн хэрэглээгүй, нэхэмжлэгчийн иргэний байгууллагад ажилласан хугацааг цэргийн алба хаасан хугацаанд оруулан тооцож, бүрэн тэтгэвэр, 36 сарын тэтгэмж олгох үндэслэлтэй байхад хангаагүй, Дээд шүүхийн тайлбарыг харгалзаагүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Ц.Б нь цагдаагийн байгууллагад 11 жил 2 сар 29 хоног ажилласан бөгөөд Цагдаагийн албаны тухай хуулийн 91.1.5-д заасан алба хаах насны дээд хязгаарт хүрсэн тул Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 8.2.3-т заасны дагуу түүнийг хувь тэнцүүлэн тэтгэвэр тогтоолгохоор чөлөөлсөн нь хууль зөрчөөгүй.
- Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 6.4-т зааснаар иргэний байгууллагад нийгмийн даатгалын шимтгэл төлж ажилласан нэг жилийг зургаан сараар бодон цэргийн байгууллагад ажилласан хугацаанд оруулан тооцож тэтгэвэр тогтоох боломжтой боловч, энэ нь 8.1.2-т заасан "20-оос доошгүй жил алба хаасан" гэдэгт шууд хамаарахгүй.
- Нэхэмжлэгч нь Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 8.1.2-т заасан бүрэн тэтгэвэр авах болзол болох 20-оос доошгүй жил алба хаах шаардлагыг биелүүлээгүй.
- Нэг удаагийн тэтгэмжийн хувьд, Ц.Б нь Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 19.1-д заасан 20-оос доошгүй жил алба хаасан эмэгтэйд олгох 36 сарын тэтгэмжийн болзлыг хангаагүй. Харин 19.2-т заасан "цэргийн алба хаах нас хэтэрч халагдвал" олгох 18 сарын цалин хөлстэй тэнцэх тэтгэмжийг олгосон нь зөв.
- Улсын дээд шүүхээс Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай албан ёсны тайлбар гараагүй. Уг хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасан "нэг удаагийн тэтгэмж олгох тохиолдол, хэмжээ"-ний талаарх ялгаатай зохицуулалтыг Дээд шүүхийн хяналтын шатны шүүх хуралдааны тогтоолуудаар нэг мөр тайлбарлаж хэрэглэсэн.
ХуульTech