Тогтоол №2485·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын Засаг даргын 2019 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрийн А/289 дүгээр захирамжаар Б.А-ыг Б.Г, Р.А нарт үрчлүүлэхийг зөвшөөрсөн боловч захирамж гарсан өдөр Б.Г нас барсан тул Улсын бүртгэлийн хэлтэс үрчлэлтийн бүртгэл хийхээс татгалзсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Р.А нь Засаг даргын захирамжийг хэрэгжүүлж, үрчлэлтийн бүртгэл хийлгэхийг даалгахыг хүссэн. Тэрээр Б.А-ыг талийгаач нөхөр Б.Г-ын нэр дээр бүртгүүлж, тэжээгчээ алдсаны тэтгэмж авах эрхийг үүсгэхийг зорьсон.
- **Хариуцагч**: Дорнод аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс нь Б.Г нас барсны улмаас үрчлэлтийн бүртгэл хийх боломжгүй гэж татгалзсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-04-29, **Дугаар**: 10
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 14.1-д зааснаар Б.Г-ын иргэний эрх зүйн чадвар дуусгавар болсон тул үрчлэлтийг бүртгэх боломжгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-07-02, **Дугаар**: 418
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, Р.А-нд үрчлэлтийн бүртгэл хийлгэхийг хариуцагчид даалгасан. Б.Г-д холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нас барсан этгээдэд хүүхдийг үрчлүүлсэн бүртгэлийг хийлгэх нь хуульд заасан хүүхдийн эрхийг ноцтой зөрчсөн үйлдэл тул Б.Г-д үрчлэлтийн бүртгэл хийх үндэслэлгүй. Харин Засаг даргын захирамж хэвээр байгаа тул Р.А-д бүртгэхэд хуульд харшлах нөхцөл байхгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-21, **Дугаар**: 210/МА2020/00096
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагад хамааралгүй асуудлаар шийдвэр гаргасан, Засаг даргын захирамж хүчин төгөлдөр байгаа тул үрчлэлтийг бүртгэх ёстой.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Сум, дүүргийн Засаг даргын үрчлэлтийг зөвшөөрсөн захирамж нь хүчин төгөлдөр байхад Улсын бүртгэлийн байгууллага нь Иргэний улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 11.6-д заасны дагуу бүртгэх үүрэгтэй.
- Улсын бүртгэгч нь үрчлэлт хууль ёсны эсэхийг шалган шийдвэрлэх, татгалзах эрхгүй бөгөөд эрх бүхий этгээдийн шийдвэрийг албажуулж, гэрчилгээжүүлэх үүрэгтэй.
- Нас барсан эцгийн нэрээр хүүхдийг бүртгэж болдогтой адилаар, Засаг даргын захирамж гарсан үед үрчлэн авагч нас барсан ч бүртгэх боломжтой.
- Б.А-ыг Б.Г-ын нэр дээр үрчлүүлсэн бүртгэлийг хийснээр тэжээгчээ алдсаны тэтгэмж авах боломжтой болох нь хүүхдийн эрхийг хамгаалах хуулийн зохицуулалтад нийцнэ.
- Хэрлэн сумын Засаг даргын А/289 дүгээр захирамж нь хууль бус захиргааны акт биш бөгөөд хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа тул түүнийг хэрэгжүүлж, Б.Г, Р.А нарт үрчлэлтийн бүртгэл хийлгэх нь зүйтэй.
ХуульTech