Тогтоол №755·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нийслэлийн Засаг даргын 2014 оны А/116 дугаар захирамжаар "Гутлын 22" СӨХ-ны эзэмшил газартай давхцуулан иргэн Д.Наранбаярт газар эзэмшүүлсэн нь маргаан үүсгэсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: "Гутлын 22" СӨХ нь Нийслэлийн Засаг даргын 2014 оны А/116 дугаар захирамжийн Д.Наранбаярт холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулах, өөрсдийн ашиглаж буй газрын хугацааг 1 жилээс 15 жил болгох, Д.Наранбаярын зөвшөөрөлгүй эзэмшиж буй газрыг албадан чөлөөлүүлэх захирамж гаргахыг Нийслэлийн Засаг даргад даалгахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг дарга.
- **Гуравдагч этгээд**: Д.Наранбаяр нь Нийслэлийн Засаг даргын 2014 оны А/116 дугаар захирамжийн 3-т буй захирамжийн дугаарыг зөвтгөн өөрчлөлт оруулахыг Нийслэлийн Засаг даргад даалгах бие даасан шаардлага гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2016-12-12, **Дугаар**: 1034
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн болон гуравдагч этгээдийн шаардлагуудыг хэрэгсэхгүй болгож, "албадан чөлөөлүүлэх захирамж гаргахыг даалгах" тухай нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 27.3, 27.4, 31.3; Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1, 109.2, 47.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-02-16, **Дугаар**: 221/МА2017/0149
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн заалтуудыг нэгтгэн өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 27.3, 27.4, 31.3, 59.1.1, 61.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-04-24, **Дугаар**: 221/МА2017/0149
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Газрын тухай хуулийг буруу тайлбарлаж, нотлох баримтыг нэг талыг барьж үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нийслэлийн Засаг даргын 2014 оны А/116 дугаар захирамж нь Газрын тухай хуулийн 21.2.3, 33.1.2-т нийцээгүй, үйлчилгээний зориулалтаар газар эзэмшүүлэхдээ дуудлага худалдаа, төсөл шалгаруулах зарчмыг хэрэгжүүлээгүй хууль бус захиргааны акт болохыг давж заалдах шатны шүүх зөв дүгнэсэн.
- Гэвч энэхүү захиргааны актын улмаас нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдөөгүй гэж үзсэн.
- Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.1.3, 106.1.3-т зааснаар захиргааны акт хууль бус бөгөөд түүний улмаас нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн байх нь нэхэмжлэлийг хангах, маргаан бүхий захиргааны актыг хүчингүй болгох урьдчилсан нөхцөл юм.
- Нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрх 2006 оны 561 дүгээр захирамжаар 1 жилийн хугацаатай, 2008 оны гэрээгээр 2 жилийн хугацаатай үүссэн бөгөөд энэ хугацаа дууссан.
- Газрын тухай хуулийн 44.1.9-д СӨХ-нд газар ашиглуулах хугацааг 15 жил байхаар зохицуулсан боловч нэхэмжлэгч гэрээ байгуулахдаа хугацааны талаар маргаагүй, хугацааг сунгах талаар захиргааны байгууллагад цаг хугацаанд нь хандаагүй.
- Газар ашиглах эрх нь дууссан байхад хугацаа сунгах талаар хандаагүй, кадастрын мэдээлэл тодорхойгүй зэргээр идэвхтэй үйлдэл гаргаагүй нь "хуулийн дагуу газрыг ашиглаж байсан" гэх тайлбарыг үгүйсгэж байна.
- Газрын тухай хуулийн 30.1-д газрыг 15-60 жил хүртэл хугацаагаар эзэмшүүлж болохоор зохицуулсан тул захиргааны байгууллага 15 жилээс бага хугацаагаар эзэмшүүлэх эрхтэй.
- Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал нь газар ашиглах эрхийн хугацаанд шууд нөлөөлөхгүй.
- Гуравдагч этгээдэд газар эзэмшүүлэх үед буюу 2014 онд нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрх дуусгавар болсон тул Газрын тухай хуулийн 31.3-т зааснаар давхцал үүсээгүй.