Үйл явдал
Татварын маргаан — дуусаагүй барилгад үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар ногдуулсан. Татвар төлөгч компани нь барилгын гүйцэтгэл 80-90 хувьтай, зориулалтын дагуу ашиглахад боломжгүй дуусаагүй 26 барилгад өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ авсан байтал татварын алба нь эдгээр барилгуудад татварын нэхэмжлэх үүсгэж татвар ногдуулсан нь маргаан үүсгэв.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Баригдаж дуусаагүй, эдийн засгийн эргэлтэд орох боломжгүй, зориулалтын дагуу ашиглах боломжгүй барилгад татвар ногдуулсан нь татварын тодорхой байх, шударга байх зарчмыг зөрчиж буй тул татварын нэхэмжлэхийг хүчингүй болгохыг шаардсан.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Барилга өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн тул татвар ногдуулсан нь зөв гэж үзсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх татварын нэхэмжлэхийг илт хууль бус гэж тогтоосон. Учир нь Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуульд баригдаж дуусаагүй барилгад татвар ногдуулж болох талаар тусгайлан заагаагүй тул татварын ногдуулах эрх зүйн үндэслэл байхгүй (Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хууль). Мөн Иргэний хууль 84.3-т заасан үл хөдлөх эд хөрөнгийн ойлголт нь ерөнхий шинж чанарыг тодорхойлсон суурь зохицуулалт болохоос татвар ногдуулах хүрээг тогтоох агуулгагүй тул дуусаагүй барилгыг дууссан барилгатай адилтган татвар ногдуулах нь буруу юм. Татварын ерөнхий хуулийн 5.1.2-т заасан "тодорхой байх" зарчмыг баримтлах ёстой тул татварыг ногдуулж болох төрөл, хувь хэмжээ, үндэслэл нь хууль тогтоомжид ойлгомжтой заагаагүй байхад татвар ногдуулсан нь хууль бус (Татварын ерөнхий хууль 5.1.2).
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Баригдаж дуусаагүй барилгыг өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн нь тухайн барилгыг үл хөдлөх эд хөрөнгө гэсэн ерөнхий ойлголтод хамааруулж болох ч татвар ногдуулах харилцаанд ашиглах үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 84.3).
- Татварыг ногдуулж болох үндэслэл, аргачлал нь хууль тогтоомжид тодорхой заагаагүй байвал татварын харилцаанд тодорхой байх зарчмыг зөрчсөнд тооцно (Татварын ерөнхий хууль 5.1.2).
- Татварын ногдуулах эрх зүйн үндэслэлгүйгээр захиргааны акт (татварын нэхэмжлэх) гаргасан нь илт хууль бус акт гэж үзнэ (Захиргааны ерөнхий хууль 47.1.6).