Үйл явдал
Татвар ногдуулах маргаан — баригдаж дуусаагүй үл хөдлөх эд хөрөнгөд татвар ногдуулах. Татварын байцаагч нар нэхэмжлэгч хуулийн этгээдийн 80 хувийн гүйцэтгэлтэй, ашиглалтад ороогүй барилгад үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар, торгууль, алданги ногдуулан нөхөн ногдуулалтын акт гаргасан нь нэхэмжлэгч талын зүгээс маргаан үүсгэв.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Барилга нь дутуу баригдсан, цахилгаан, усны систем нь бүрэн дуусаагүй, ашиглалтад ороогүй, эдийн засгийн эргэлтэнд ороогүй тул татвар ногдуулах үндэслэлгүй, акт нь хүчингүй болгогдох ёстой.
- Хариуцагч: Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээ олгогдсон, улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн тул эдийн засгийн эргэлтэнд орж байгаа гэж үзэн актыг хэвээр үлдээсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг ханган, татварын байцаагч нарын гаргасан нөхөн ногдуулалтын актыг илт хууль бус гэж тогтоов.
- Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээ нь зөвхөн өмчлөх эрхийг баталгаажуулсан баримт бичиг болохоос тухайн хөрөнгө нь татвар ногдохүйц ашиглагдаж байгаа эсвэл эдийн засгийн эргэлтэнд орсон гэдгийг нотолж чадахгүй тул татвар ногдуулах үндэслэл хангаагүй.
- Барилга нь 80 хувийн гүйцэтгэлтэй, ашиглалтын зардал (тог, ус, дулаан) гарч байгаагүй, ашиглах боломжгүй төлөвт байгаа тул баригдаж дуусаагүй барилгыг дууссан барилгатай адилтган татвар ногдуулах нь эрх зүйн үндэслэлгүй, учир нь Иргэний хууль 84.3 нь иргэний эрх зүйн харилцаан дахь үл хөдлөх эд хөрөнгийн ойлголтыг тогтоосон боловч татвар ногдох хүрээг тогтооогүй.
- Татварын байгууллага нь баригдаж дуусаагүй үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг бүртгэсэн байдал нь тухайн төрлийн татварыг шууд тогтоох үндэслэл болохгүй тул захиргааны акт гаргах эрх зүйн үндэслэлгүй, иймд энэ нь илт хууль бус (Захиргааны ерөнхий хууль 47.1.6).
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ эзэмшиж буй нь тухайн хөрөнгийг татварт ногдуулах эдийн засгийн эргэлтэнд орсон гэж үзэх үндэслэл болохгүй (Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хууль 10.10).
- Баригдаж дуусаагүй, ашиглалтад ороогүй үл хөдлөх эд хөрөнгийг дууссан барилгатай адиллан татвар ногдуулах нь захиргааны актыг гаргах эрх зүйн үндэслэлгүй болгоно (Захиргааны ерөнхий хууль 47.1.6).
- Иргэний хуулийн заалт нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн ойлголтыг тодорхойлсон боловч татварын ногдуулалтын зорилгоор хөрөнгийн ашиглалтын байдлыг орлохгүй (Иргэний хууль 84.3).