Орхон аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ олгох бус эс үйлдэхүй. Иргэн зуслангийн зориулалт бүхий газрыг 2016 оноос эхлэн эзэмшиж, дээр нь байшин барьсан боловч газрын эзэмших эрхийн гэрчилгээ авах хүсэлт гаргахад захиргааны байгууллагууд газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй, бусад газрын эзэмшигчидтэй давхцалтай байгаа гэх үндэслэлээр газар эзэмшүүлэх шийдвэр гаргахгүй орхисон маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Захиргааны байгууллагууд газрын эзэмшигчийн хүсэлтийг зохих ёсоор бүртгэж, сумын Засаг даргад газар эзэмшүүлэх тухай захирамж гаргах уламжлал хийлгэхгүй байгаа нь хууль бус гэж үзэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тухайн газар нь газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй, өмнө нь бусад захирамжаар эзэмшүүлсэн газрын бүсэд давхцаж байгаа тул газар эзэмшүүлэх шийдвэр гаргах үндэслэлгүй байна гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав.

• Нэхэмжлэгч газар дээрээ байшин барьсан, эзэмшиж байгаа боловч тухайн газар нь газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй, мөн өмнө нь бусад захирамжаар эзэмшүүлсэн газрын бүсэд давхцаж байсан тул газар эзэмшүүлэх шийдвэр гаргах үндэслэлгүй байна.
• Газар эзэмшигч нь хүчин төгөлдөр эрхийн гэрчилгээгүйгээр газрыг эзэмшихийг хориглодог тул газар эзэмшиж байгаа гэх баримт нь шууд эрх үүсгэх үндэслэл болохгүй, учир нь газар эзэмших эрх нь зөвхөн эрхийн гэрчилгээний үндсэн дээр үүсдэг (Газрын тухай хууль 27.1, 27.4).
• Тухайн газар нь газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй, бусад газрын эзэмшигчидтэй давхцаж байгаа тул захиргааны байгууллага нь газар эзэмшүүлэх шийдвэр гаргахгүй орхисон нь эрх зүйн зөрчил биш, учир нь газар эзэмшүүлэх нь төлөвлөгөө болон бусад газрын эзэмшлийн хязгаартай нийцэх ёстой (Газрын тухай хууль 31.2, 31.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар эзэмшиж, ашиглаж буй бодит баримт (байшин барьсан, эзэмшиж буй) нь газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ авах хууль ёсны үндэслэл болохгүй, учир нь газар эзэмших эрх нь зөвхөн эрхийн гэрчилгээгээр баталгаажсан тохиолдолд үүснэ (Газрын тухай хууль 27.1).
• Газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй болон бусад газрын эзэмшлийн хязгаартай давхцаж буй газар нь эзэмшүүлэх боломжтой газар гэж үзэх үндэслэлгүй (Газрын тухай хууль 31.3).
• Хүчин төгөлдөр эрхийн гэрчилгээгүй этгээд газар эзэмших нь хориглодог тул захиргааны байгууллага газар эзэмшүүлэх шийдвэр гаргахгүй орхисон нь иргэний ашиг сонирхлыг хөндөөгүй гэж үзнэ (Газрын тухай хууль 27.4).