Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Төрийн албаны маргаан — төсвийн ерөнхий нягтлан бодогчийн албан тушаалд томилох, чөлөөлөх эрх мэдлийн хууль зүйн зөрчил. Төрийн нарийн бичгийн дарга төсвийн ерөнхий нягтлан бодогчийг томилож, дараа нь сайдын үүрэг гүйцэтгэгч тухайн албан хаагчийг ажлаас чөлөөлсөн. Нэхэмжлэгч энэ үйлдлийг хууль бус гэж үзэж, албан тушаалд нь эгүүлэн томилох, хөдөлмөрийн цалингийн олговор төлүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сайдын үүрэг гүйцэтгэгчийн тушаалыг хүчингүй болгох, албан тушаалд нь эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсийг төлүүлэхийг шаардсан. Төрийн жинхэнэ албан хаагчийн хууль ёсны хамгаалалтыг зөрчсөн, Төрийн албаны тухай хуулийн заалтуудыг баримтлаагүй гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж үзсэн. Төсвийн тухай хуулиар төсвийн ерөнхий нягтлан бодогчийг томилох, чөлөөлөх эрх нь төсвийн ерөнхийлөн захирагчид (сайд) хамаарах бөгөөд Төрийн нарийн бичгийн дарга энэ чиг үүргийг гүйцэтгэх эрхгүй гэж тайлбарласан. Мөн нэхэмжлэгч дараа нь өөрийн хүсэлтээрээ ажлаас чөлөөлөгдсөн тул анхны тушаалыг эс зөвшөөрөх нь үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Шүүх нь төсвийн ерөнхий нягтлан бодогчийг томилох, чөлөөлөх эрх мэдэл нь Төсвийн тухай хуулийн дагуу төсвийн ерөнхийлөн захирагчид хамаарах бөгөөд Төрийн нарийн бичгийн дарга өөрийн чиг үүргээс хэтэрч, тухайн албан тушаалд томилох эрхгүйгээр тушаал гаргасан гэж үзсэн. Гэвч сайдын үүрэг гүйцэтгэгчийн гаргасан тушаал нь нэхэмжлэгчийн хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг шууд зөрчөөгүй, учир нь нэхэмжлэгч тухайн албан тушаалаас өөрийн хүсэлтээрээ чөлөөлөгдсөн, мөн түүнд гомдол гаргаагүй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Захиргааны байгууллагын албан тушаалтан өөрийн чиг үүргээс хэтэрч, хуульд заасан эрх мэдэлгүйгээр захиргааны акт гаргасан тохиолдолд тухайн акт нь эрх зүйн үйлчлэлгүй боловч, тухайн албан хаагч дараа нь өөрийн хүсэлтээрээ ажлаас чөлөөлөгдсөн бол анхны хууль бус тушаал нь түүний хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг зөрчөөгүй гэж үзнэ (Захиргааны ерөнхий хууль 47.1, 47.2).
• Төсвийн ерөнхий нягтлан бодогчийг томилох, чөлөөлөх эрх мэдэл нь Төсвийн тухай хуулиар төсвийн ерөнхийлөн захирагчид олгогдсон бөгөөд яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга энэ чиг үүргийг гүйцэтгэх эрхгүй (Төсвийн тухай хууль 19.4).
• Яамны эрх зүйн байдлын тухай хуулиар Төрийн нарийн бичгийн даргын тушаал нь хууль тогтоомжид заасны дагуу гаргагддаг ч, төсвийн ерөнхий нягтлан бодогчийн асуудалд хамаарахгүй тул тухайн тушаал нь хуульд нийцэхгүй гэж үзэх нь зүйтэй (Монгол Улсын яамны эрх зүйн байдлын тухай хууль 9.9).