Тогтоол №1983·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын ИТХ-ын тогтоол болон Засаг даргын захирамжаар аймаг дундын отрын бэлчээрийн зориулалтаар улсын тусгай хэрэгцээнд авсан газарт аялал жуулчлалын зориулалтаар газар эзэмшүүлсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: АДОБАЗ нь Дэлгэрхаан сумын ИТХ-ын 2014 оны 03 тоот тогтоол болон Засаг даргын 2015 оны А/120 дугаар захирамжийг илт хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Дэлгэрхаан сумын ИТХ болон Засаг дарга нь өөрт олгогдоогүй эрх эдэлж, улсын тусгай хэрэгцээний газрыг аялал жуулчлалын зориулалтаар эзэмшүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь хууль бус.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-03-25, **Дугаар**: 127/ШШ2019/0003
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, ИТХ-ын тогтоолын холбогдох заалтыг илт хууль бус болохыг тогтоож, Засаг даргын захирамжийг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 16.1.6, 18.1.2, 23.2.4, Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9.1.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-15, **Дугаар**: 221/МА2019/0267
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч АДОБАЗ
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан.
- **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.5, 54.1.6, 54.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-07-16, **Дугаар**: 210/МА2019/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч АДОБАЗ
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал үндэслэлгүй тул хүчингүй болгож, анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Аймаг дундын отрын бэлчээр нь Газрын тухай хуулийн 16.1.6-д зааснаар улсын тусгай хэрэгцээний газар бөгөөд Засгийн газрын 1998 оны 185, 2007 оны 187 дугаар тогтоолоор Хэрлэнбаян-Улааны нутгийг улсын тусгай хэрэгцээнд авч, отрын нутгийн хилийн цэсийг тогтоосон.
- Улсын тусгай хэрэгцээний газрын зохион байгуулалтыг эрхлэх эрх нь Газрын тухай хуулийн 23.2.4-д зааснаар газрын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллагад хамаардаг.
- Хариуцагч ИТХ болон сумын Засаг дарга нь өөрт олгогдоогүй эрх эдэлж, улсын тусгай хэрэгцээний газрыг аялал жуулчлалын зориулалтаар эзэмшүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9.1.3-д зааснаар илт хууль бус захиргааны актын шинжийг агуулсан.
- Газрын тухай хуулийн 5.2-т зааснаар бэлчээр, нийтийн эдэлбэрийн ба улсын тусгай хэрэгцээнийхээс бусад газрыг зөвхөн Монгол Улсын иргэнд өмчлүүлж болох бөгөөд энэ нь тусгай хэрэгцээний газрыг бусдад эзэмшүүлэхгүй байх агуулгатай.
- АДОБАЗ нь Засгийн газрын тогтоолоор аймаг дундын отрын бэлчээрийг зохистой ашиглах, хамгаалах чиг үүрэг бүхий байгууллага тул өөрт шилжүүлсэн газрын талаар маргах эрхтэй.
- Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт ИТХ-ын тогтоолыг илт хууль бус болохыг тогтоож, Засаг даргын захирамжийг хүчингүй болгосон нь агуулгын алдаатай тул захиргааны актуудыг тус тус илт хууль бус захиргааны актад тооцох нь зүйтэй.