Тогтоол №4269·Захиргаа · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Х.Т-ийн өндөр насны тэтгэврийг бууруулах тухай аймгийн Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын хэлтсийн улсын байцаагчийн актыг хүчингүй болгуулах, өмнөх хэмжээгээр тэтгэврийг тогтоолгохыг шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Нийгмийн даатгалын улсын байцаагчийн актыг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзэн хүчингүй болгуулахыг, мөн тэтгэврийн хэмжээг бууруулсан нь үндэслэлгүй тул өмнөх хэмжээгээр тогтоолгохыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчийн тэтгэвэр тогтоолгосон баримт бичигт зөрчил илэрсэн тул актыг хуулийн дагуу гаргасан, тэтгэврийн хэмжээг бууруулсан нь үндэслэлтэй гэж маргасан.
### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД
- Нэхэмжлэгч Х.Т нь 2000 оноос хойш өндөр насны тэтгэвэр авч байсан бөгөөд 2017 онд түүний тэтгэврийн тогтоолтыг дахин шалгахад нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн хугацаа буруу тооцогдсон зөрчил илэрсэн.
- Хариуцагч тал нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 3.2, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 20.2-т заасан үндэслэлээр нэхэмжлэгчийг илүү тэтгэвэр авсан гэж үзэж, 24 тоот актыг тогтоосон.
- Нэхэмжлэгч нь тэтгэвэр тогтоолгохдоо хуурамч баримт бичиг бүрдүүлээгүй, худал мэдээлэл өгөөгүй, харин нийгмийн даатгалын байгууллага өөрөө шүүхийн шийдвэр болон бусад баримт бичгийг үндэслэн тэтгэврийг тогтоосон гэж маргасан.
### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2017-10-18, **Дугаар**: 210/МА2017/00346
- Баян-Өлгий аймгийн Нийгмийн даатгалын хэлтсийн улсын байцаагчийн 2017 оны 05 дугаар сарын 15-ны өдрийн 24 тоот актыг хүчингүй болгосон.
- Өндөр насны тэтгэврийн хэмжээг өмнөх 459285 төгрөгөөр тогтоож олгохыг даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 3.1, 3.2-т шимтгэл төлсөн хугацааг харгалзан тэтгэвэр тогтоохыг заасан.
- Шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон 5 жил 7 сарын хугацаанаас зөвхөн 2 жил 8 сарын шимтгэл төлөгдсөн нь тогтоогдсон тул нийт шимтгэл төлсөн хугацаа нь 35 жил 10 сар байна.
- Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 20.2-т "хуурамч баримт бичиг бүрдүүлэх, худал мэдээлэх" үндэслэлээр илүү авсан тэтгэврийг нөхөн төлүүлэхээр заасан боловч нэхэмжлэгч хуурамч баримт бүрдүүлсэн, худал мэдээлсэн нь тогтоогдоогүй.
- Нэхэмжлэгч тэтгэвэр тогтоолгохдоо хуульд заасан баримт бичгийг бүрдүүлж өгсөн бөгөөд нийгмийн даатгалын байгууллага уг баримт бичгийг үндэслэн тэтгэвэр олгох шийдвэр гаргасан тул нэхэмжлэгчийг буруутгах үндэслэлгүй.
- Нийгмийн даатгалын байгууллагын ажилтны алдаагаар буруу олгогдсон тэтгэврийг гэм буруутай албан тушаалтан хариуцах ёстой.
- Шимтгэл төлөгдөөгүй 2 жил 11 сарын хугацааг нэхэмжлэгчийн тэтгэвэр тогтооход тооцсон хугацаанаас хасч, тэтгэврийг бууруулж зөвтгөн тогтоосон нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 3.1, 3.2-т нийцсэн.
- Ажил олгогчийн буруугаас шимтгэл төлөгдөөгүй бол учирсан хохирлыг ажил олгогч хариуцах ёстой бөгөөд нэхэмжлэгч хохирлоо нэхэмжлэх эрхтэй.