Тогтоол №2878·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Ш-УХ" ХХК нь өмчлөлийн 185 орон сууцанд 2016-2020 онд 6,910,369,842.56 төгрөгийн үл хөдлөх хөрөнгийн татвар төлсөн.
- **Нэхэмжлэгч**: "Ш-УХ" ХХК нь өмчлөлийн орон сууцнуудаа Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуулийн 7.1.2-т заасны дагуу татвараас чөлөөлөгдөхийг тогтоолгох, хууль бусаар ногдуулсан татварыг дараа оны татварт шилжүүлэн тооцуулах, мөн алданги гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: СБД-ийн ТХ нь нэхэмжлэгчийн орон сууцууд нь ашиг олох зорилгоор ашиглагдаж байгаа тул татвараас чөлөөлөх үндэслэлгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-06-20, **Дугаар**: 482
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуулийн зорилго нь иргэдийн амьдран суух орон сууцыг татвараас чөлөөлөхөд чиглэсэн бөгөөд ашиг олох зорилгоор ашиглаж буй орон сууцад хамаарахгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-10-13, **Дугаар**: 662
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус, үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Орон сууцыг татвараас чөлөөлөх болсон үндэслэл нь иргэдийг орон сууцтай болгохыг дэмжих агуулгатай бөгөөд ашиг олох зорилгоор хөлслүүлж буй орон сууцад хамаарахгүй. НӨАТ болон Үл хөдлөх хөрөнгийн албан татвар нь татварын төрлийн хувьд өөр тул харьцуулан дүгнэх боломжгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-11-22, **Дугаар**: 491
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч "Ш-УХ" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуулийн 7.1.2-т заасан "орон сууц" гэдэг нь иргэдийг орон сууцаар хангах бодлогын хүрээнд татвараас чөлөөлөгдөх зорилготой.
- Нэхэмжлэгч компанийн орон сууцууд нь бусдад хөлслүүлж, орлого олох зорилгоор ашиглагдаж байгаа тул хуулийн чөлөөлөх зорилгод хамаарахгүй.
- Хууль тогтоогчийн хүсэл зориг, хуулийн үзэл баримтлалд нийцүүлэн тайлбарлахад татвараас чөлөөлөх үндэслэл, үзэл баримтлал, зорилгод нийцэж байвал татвараас чөлөөлөгдөх нь хууль тайлбарлах зарчимд нийцнэ.
- Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны тэмдэглэлээс харахад "өөрийн амьдарч байгаа" гэх томъёоллыг хассан нь орон сууц хөлслөх үйл ажиллагааг дэмжих зорилго агуулаагүй, харин иргэдийг орон сууцаар хангах бодлогыг баримталсан байна.
- Адил төрлийн маргааныг Маргаан таслах зөвлөл хэрхэн шийдвэрлэж байгаа нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлөхгүй, нэхэмжлэлийг хангах хуулийн үндэслэл болохгүй.
- Улсын Дээд шүүхийн 2016 оны 34 дүгээр тогтоолд дурдсан хэрэг нь нэмэгдсэн өртгийн албан татвартай холбоотой байсан тул одоогийн үл хөдлөх хөрөнгийн албан татварын маргааны үйл баримтаас ялгаатай. Татварын хуулийг төсөөтэй хэрэглэхийг хориглоно.
- Нэхэмжлэгч 2016 оны үйл баримтад холбогдуулан 2022 онд нэхэмжлэл гаргасан нь зөрчилтэй, учир нь татварын байгууллагаас өмнө нь албан бичгээр хариу өгсөн буюу захиргааны акт гаргасан байсан.