Тогтоол №2875·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Мейкдифферэнс" ХХК-ийн 2011-2013 оны татвар ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн шалгалтаар 525,284,934 төгрөгийн төлбөр тогтоосныг Татварын маргаан таслах зөвлөл хянаж, 229,349.9 мянган төгрөгийг хэвээр үлдээсэн. Үүнээс 2011 онд борлуулсан орон сууцны үнэд ногдуулсан 218,018,626 төгрөгийн татварын төлбөрийг нэхэмжлэгч хүлээн зөвшөөрөөгүй.
- **Нэхэмжлэгч**: "Мейкдифферэнс" ХХК нь 2011 онд борлуулсан орон сууцны орлогод ногдуулсан 218,018,626 төгрөгийн татварын төлбөрийг хүчингүй болгохыг хүссэн. Учир нь орон сууцны борлуулалтын орлого нь Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын хуулийн 13.1.18-д зааснаар НӨАТ-аас чөлөөлөгдөх ёстой гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Сүхбаатар дүүргийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч нар нь "Мейкдифферэнс" ХХК 2011 онд худалдан авсан 6 орон сууцыг богино хугацаанд буцаан борлуулсан нь орон сууцны зориулалтаар ашиглах зорилгогүй байсан тул НӨАТ-ын хуулийн 4.1.2-т заасан "бараа"-нд хамаарч, нөхөн татвар ногдуулсан нь үндэслэлтэй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2015-10-21, **Дугаар**: 690
- **Шийдвэр**: Сүхбаатар дүүргийн Татварын хэлтсийн Татварын улсын байцаагч нарын 2014 оны 05 дугаар сарын 16-ны өдрийн 250011213 тоот актын 2011 онд орон сууц борлуулсны орлогод ногдуулсан нийт 218,018,626 төгрөгийг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 17.1.2, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 4.1.9, 13.1.8, 13.5.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2015-12-25, **Дугаар**: 17
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Нийслэл дэх захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 7.1.1, 4.1.9, 13.1.8, 17.1. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх хөрөнгийн зуучлалын үйл ажиллагаа эрхэлдэг бөгөөд орон сууцыг богино хугацаанд худалдан авч борлуулсан нь "орон сууцны зориулалтаар ашигласан" гэж үзэхээргүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2016-03-08, **Дугаар**: 210/МА2016/00045
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн холбогдох заалтыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2015 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдрийн 17 дугаар магадлалыг хүчингүй болгож, Нийслэл дэх захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2015 оны 10 дугаар сарын 21-ний өдрийн 690 дүгээр шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай (2006) хуулийн 13.1.8-д "орон сууцны зориулалтаар ашиглаж байгаа байр буюу түүний хэсгийг борлуулсны орлого"-ыг НӨАТ-аас чөлөөлөхөөр заасан.
- Тус хуулийн заалтад орон сууцыг "хэн, ямар зорилгоор борлуулсан" эсэх талаар аливаа субьектив нөхцөл тавиагүй, харин "борлуулсан үл хөдлөх хөрөнгө" нь орон сууцны зориулалтаар баригдсан, орон сууцны зориулалтаар ашиглагдаж байх обьектив нөхцөлийг шаардсан.
- Нэхэмжлэгчийн 2011 онд худалдан борлуулсан 6 байр нь анхнаасаа орон сууцны зориулалтаар баригдсан, орон сууцны зориулалтаар ашиглагдаж байсан байх тул уг заалтын дагуу НӨАТ-аас чөлөөлөгдөх үндэслэлтэй.
- Орон сууцыг худалдан аваад буцаагаад зарсан, түрээслүүлээгүй, эсхүл хоосон хадгалж байсан зэрэг нь уг байрыг "орон сууцны зориулалтаар ашиглаагүй" гэх үндэслэл болохгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх нь Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн заалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Нэхэмжлэгчийн Өршөөлийн хуульд хамруулах хүсэлтийг анхан болон давж заалдах шатны шүүхээр хэлэлцээгүй тул хяналтын шатны шүүх дүгнэлт гаргах боломжгүй. Гэхдээ хариуцагчийн шийдвэр гаргах эрхийг хязгаарлахгүй.
ХуульTech